در منطقه سوسنگرد که در پاییز گذشته، مجدداً به دست نیروهای ایرانی افتاد، حدود ٤ کیلومتر به سوی شهر بستان پیشروی شد، به نحوی که تا مرز عراق تنها ٢٠ کیلومتر باقی مانده است.

در حوضه نفت خیز خوزستان، عراقی ها خرمشهر اشغالی را شدیداً تحت کنترل خود دارند، درحالی که با وجود محاصره آبادان، از سه طرف سعی نکرده اند این شهر را به تصرف خود درآورند.[١] آبادان که بیش از نیمی از آن به کلی ویران شده و از ٥٠٠ هزار سکنه، تنها ٣٠ هزار نفر باقی مانده اند، یکی از استحکامات شدید ایرانیان می باشد و به همین مناسبت نیز در روز بارها هدف توپخانه عراق قرار می گیرد. اهواز پایتخت خوزستان علی رغم بمباران های مداوم، خرابی های جزئی داشته است. جاده ای که اهواز را به آبادان متصل می سازد، توسط سربازان عراقی کنترل می شود، ولی بااین حال، ایرانیان توانسته اند در چندماهه اخیر از همین مسیر و با عبور از پل نظامی که بر روی رودخانه بهمنشیر مستقر می باشد، تجهیزات نظامی به آبادان ارسال نمایند.

به این ترتیب، پس از یک سال جنگ مداوم و لاینقطع که با حمله و عقب نشینی طرفین همراه بود، هیچ یک از دو جناح نتوانستند به یک پیروزی قطعی دست یابند. عراقی ها قادر نبودند از پیروزی های غافلگیرکننده ای که معمولاً یک کشور تجاوزگر به دست می آورد، بهره برداری نمایند و ایرانی ها نیز بااینکه در مقابل حملات عراق شدیداً مقاومت می کردند، در شرایطی به سر می بردند که نمی توانستند دشمن را از خاک خود بیرون رانند. انتخاب یکی از این دو به عنوان برنده نبردی که عملاً به دست فراموشی سپرده شده، بسیار دشوار است. برخلاف ویژگی ظاهری این نیرو، بیلان تلفات بسیار جدی و سنگین می باشد. کاهش تولیدات نفتی هر دو کشور به دنبال بمباران تأسیسات نفتی و از سوی دیگر، افزایش هزینه های خرید تسلیحات نظامی، مشکلات لاینحلی را برای طرفین ایجاد نموده است. عراق ازطریق دریافت کمک های عربستان سعودی و اردن بر این مشکلات فائق آمده است، درحالی که ایران به علت منزوی شدن در منطقه و عرصه بین المللی، جز اتکا به منابع اولیه خود جهت تغذیه مالی این

[١] برخلاف ادعای نویسنده و اطلاعات اندک وی، تلاش چندبارة یک لشکر از ارتش عراق برای تصرف شهر آبادان که حتی موفق به عبور از رودخانه بهمنشیر در کوی ذوالفقاری شده و تا آستانه ورود به جزیره و شهر آبادان پیش رفته بود، با حماسه آفرینی نیروهای مردمی، سپاه پاسداران و یک گردان از ارتش جمهوری اسلامی ناکام ماند و نیروهای دشمن با تحمل تلفات بسیار مجبور به عقب نشینی از کوی ذوالفقاری شدند. در دوره محاصره آبادان تا قبل از عملیات ثامن الائمه(ع) و شکست محاصره آبادان، نیروهای خودی با اجرای حداقل ٥ عملیات محدود (شامل عملیات سه راهی آبادان در ١٩ آذر ١٣٥٩؛ عملیات توکل در ٢٠ دی ١٣٥٩؛ عملیات تپه های مدن در ٢٥ اردیبهشت ١٣٦٠؛ عملیات فرمانده کل قوا در ٢١ خرداد ١٣٦٠ و عملیات شهید چمران در ٤ مرداد ١٣٦٠)، ضمن جلوگیری از تکمیل محاصره و تصرف شهر آبادان، ارتش عراق را در زمین های شرق رودخانه کارون زمین گیر کردند تا زمینه برای اجرای عملیات ثامن الائمه(ع) و شکستن محاصره آبادان در ٥ مهر ١٣٦٠ فراهم شود. (برای کسب اطلاعات بیشتر به کتاب یازدهم ازمجموعة روزشمار جنگ ایران و عراق (هویزه، آخرین گام های اشغالگر) و کتاب اطلس آبادان در جنگ مراجعه شود.)