روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٠٨ - روزشمار جنگ جمعه ٣ مهر ١٣٦٠٢٦ ذیقعده ١٤٠١ ٢٥ سپتامبر ١٩٨١
١
امروز در جلسه ای با حضور تیمسار قاسمعلی ظهیرنژاد فرمانده نیروی زمینی ارتش، رحیم صفوی مسئول ستاد عملیات سپاه در جنوب، حسن باقری مسئول اطلاعات ستاد عملیات جنوب و فرماندهان تیپ های عمل کننده در عملیات ثامن الائمه(ع)، زمان اجرای عملیات ثامن الائمه(ع) برای آزادسازی مناطق اشغال شده در شرق رودخانه کارون ساعت ١ بامداد روز ٥ مهر ١٣٦٠ تعیین شد.[١]
فرماندهان سپاه با تجربیاتی که در یک سال گذشته در عملیات های محدود کسب کرده بودند و نیز با بررسی عملیات های یگان های ارتش در این مدت، بر عملیات شبانه تأکید داشتند؛ اما فرماندهان ارتش بااینکه عملیات های متعدد و ناموفقی را در روز پشت سر گذاشته بودند، با این استدلال که در تاریکی، نیروها نمی توانند خودی را از دشمن تشخیص دهند و یکدیگر را می زنند و بین آنها فاصله می افتد، پیشنهاد شروع عملیات در شب را نمی پذیرفتند. علاوه براین آنها چون در نبردهای کلاسیک چنین شیوه ای را تجربه نکرده بودند، عملیات منظم در شب را نامناسب می دانستند و فقط با شبیخون به دشمن، آن هم با نیرویی محدود درحد یکی، دو دسته موافق بودند. از سوی دیگر فرماندهان سپاه نیز با بیان دلایل متعدد و نمونه های موفق عملیات محدود که در شب اجرا شده بود، بر آغاز هجوم به دشمن در شب پافشاری می کردند. سرانجام پس از جلسات متعدد و بحث و بررسی های طولانی، فرماندهان ارتش اجرای عملیات در شب را پذیرفتند.[٢] دلیل اصرار فرماندهان سپاه بر اجرای عملیات در تاریکی شب، علاوه بر تأکید بر مسائلی همچون غافلگیرکردن دشمن، وضعیت خاص زمین منطقه بود؛ چون منطقه عملیاتی ثامن الائمه(ع) دشت همواری است که حوزه دید بسیار وسیع دارد، ازاین رو اختفای تحرکات نظامی در طول روز و حتی در شب های مهتابی و نیمه مهتابی در آن میسر نیست.[٣]
٢
حسن باقری در نامه ای دست نویس خطاب به احمد غلامپور و معینیان (مسئول اطلاعات سپاه خوزستان) ضمن تأکید بر انجام آخرین هماهنگی های لازم در آستانه عملیات، حساسیت فرماندهان ارشد درمورد ضرورت رعایت مسائل حفاظتی عملیات را یادآور شد. متن این نامه که بیانگر بخشی از مسائل مربوط به عملیات ثامن الائمه(ع)، دو روز قبل از آغاز آن، می باشد، چنین است:
«برادر معینیان - غلامپور
سلام علیکم
بحمدالله کارها تاحدودی انجام شده، البته عمده مهمات [خمپاره] ٨١ و ٦٠ میلی متری و آر.پی.جی٧ واگذار نشده است. درمورد طرح [عملیات در محور شمالی] هم حدود ٤٥٠ نفر به خاکریز اول و دوم عراق [در محور جنوب روستای محمدیه] حمله می کنند و حدود ٧٠٠ نفر به خاکریز صلاح الدین [در محور نهر شادگان] حمله می کنند. ازلحاظ تدارکات نیز ترتیباتی داده شده که هم پشتیبانی تدارکاتی شود و هم حمل نفرات. ساعت حمله در جلسه ای که با فرماندهان تیپ ها و
[١] سند شماره ١٦٩٤٨٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از عملیات جنوب به فرماندهی سپاه مرکز، ٣/٧/١٣٦٠، سند تک برگی؛ و - سند شماره ٤٩٢٥٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از عملیات سپاه اهواز به فرمانده سپاه مرکز، ٣/٧/١٣٦٠، سند تک برگی؛ و - سید یعقوب حسینی و محمد جوادی پور، ارتش جمهوری اسلامی در هشت سال دفاع مقدس، جلد٣، تهران: سازمان عقیدتی - سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران، ١٣٧٣، ص٢٦٣.
[٢] سید یحیی صفوی و حسین اردستانی، عملیات ثامن الائمه مبداتحول در استراتژی نظامی ایران، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، چاپ اول ١٣٨٨، صص ٣٠٨ و ٣٠٩.
[٣] همان، ص٢٩٥.