روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٤٨ - روزشمار جنگ یکشنبه ٨ شهریور ١٣٦٠ ٢٩ شوال ١٤٠١ ٣٠ اوت ١٩٨١
ایران انجام داد. آنها می دانستند و خوب هم می دانستند ولی صفت تروریست هم به ما نزدند."»[١]-[٢]
چند روز پس از حادثه انفجار، آیت الله ربانی املشی دادستان کل کشور، در یک پیام تلویزیونی عامل انفجار را معرفی و چگونگی این اقدام را چنین تشریح کرد:
«عامل انفجار نخست وزیری شخصی به نام مسعود کشمیری دبیر شورای امنیت، بوده است. این شخص بمبی در کیف خود جاسازی کرده بود که به طور عادی و معمولی، بدون اینکه هیچ کس به او ظنین شود و هیچ کس هم کیف او را بازرسی و رسیدگی نمی کرده و ... خیلی عادی و طبیعی بود که کیفش را در دست بگیرد و برود در جلسه شرکت کند و از آنجایی که منشی جلسه هم بود، کنار مرحوم شهید رجایی و شهید باهنر بنشیند و این کار را کرده و کیف خود را هم در کنار آنها قرار داده و طوری هم تنظیم کرده بود که انفجار، اولین بار، این دو شخصیت بزرگ و ارزنده و عزیز را بگیرد. ... خود او هم رفتاری معمولی داشته است؛ گاهی بیرون می رفته، داخل می شده، با این و آن صحبت می کرده است؛ می رفته است چیزی از بیرون می آورده و گاهی چای می داده است. در بین یکی از این مواقعی که رفت وآمد می کرده است، به بیرون رفته و دیگر برنگشته و در همان موقع، این انفجار به وجود آمده و این عزیزان را از ما گرفت و کشمیری فرار کرد و هم اکنون نیز متواری است و زنده است.»[٣]
ضمیمه گزارش٥٥٣: سوابق اجرای عملیات در منطقه سرپل ذهاب
از ابتدای جنگ تحمیلی و بعد از تثبیت کلی جبهه های غرب، سرپل ذهاب یکی از معروف ترین جبهه ها و درعین حال از کم تحرک ترین آنها بوده است؛ زیرا ارتش عراق ارتفاعات کلیدی و راهبردی منطقه ازجمله ارتفاعات بازی دراز، قراویز، کوره موش و... را در تصرف خود داشت. در طول یک سالی که از آغاز جنگ می گذشت، نیروهای خودی همواره به دنبال تسخیر این ارتفاعات بودند. از سوی دیگر، ارتش عراق نیز با بهره گیری از قدرت آتش، برتری قوای نظامی خود و انجام فعالیت های مهندسی نظیر احداث جاده و ایجاد میدان های مین قوی روی ارتفاعات، مواضع خود را مستحکم کرده و با این مناطق کاملاً آشنا شده بود.[٤]
درمورد ویژگی های زمینی منطقه و سابقه اجرای عملیات در این منطقه باید افزود: «ارتفاعات صعب العبور بازی دراز با قله های بلند و شیب های تند و بریدگی های ممتد از اهمیت ویژه ای در منطقه مرزی استان کرمانشاه برخوردار است. این ارتفاعات به مثابه عارضه بزرگی درون مثلث قصرشیرین - گیلان غرب - سرپل ذهاب واقع شده است و بر منطقه، تسلط کامل دارد. دشمن در روزهای آغازین جنگ از بازی دراز برای دیدبانی استفاده می کرد، اما ویژگی این ارتفاعات موجب شد با فعالیت های مهندسی، روی آن جاده سازی شود و یگان های عراق در آنجا مستقر شوند و ضمن افزایش سلطه بر قصرشیرین، سرپل ذهاب را نیز زیر دید خود بگیرند. برای گرفتن این امتیاز مهم از دشمن، پس از سه ماه کار نیروهای شناسایی سپاه، قرارگاه مقدم غرب سپاه و ارتش نخستین عملیات نیمه گسترده را در این منطقه طرح ریزی کردند که با نام عملیات بازی دراز در تاریخ ١/٢/١٣٦٠ آغاز شد و به مدت ٨ روز طول کشید و طی آن نیروهای خودی و دشمن بارها به تک و پاتک متقابل پرداختند. دشمن با استفاده از پشتیبانی هوایی و جاده های مواصلاتی، یگان های خود را حمایت
[١] در میان مدارک و اسناد طبقه بندی شدة مربوط به ارتباط مسئولان اصلی سازمان مجاهدین خلق با مقامات سازمان های اطلاعاتی و امنیتی عراق که با سقوط رژیم بعث به دست گروه های مبارز عراق افتاد، فیلم ملاقات رجوی با رئیس سازمان امنیت عراق از مهم ترین اسنادی است که سازمان درباره آن فقط سکوت کرد: «فیلم این ملاقات و سایر دیدارهای مقامات اطلاعاتی و امنیتی عراق با رجوی به طور مخفیانه ضبط شده بود که پس از سقوط رژیم صدام و دسترسی مردم به آرشیوهای مراکز اطلاعاتی، قسمت هایی از آنها به خارج منتقل شد که درقالب یک کتاب توسط گروهی از جداشدگان سازمان در لندن انتشار یافت. سی دی تصویری این ملاقات و سایر ملاقات های مندرج در کتاب نیز به ضمیمه آن انتشار یافته و در دسترس عموم قرار گرفته است و سند منحصربه فرد و غیرقابل انکاری از بسیاری روابط پشت پرده تروریستی سازمان محسوب می شود.» (مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، سازمان مجاهدین خلق؛ پیدایی تا فرجام (١٣٨٤ - ١٣٤٤)، به کوشش جمعی از پژوهشگران، جلد دوم، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، چاپ دوم، پاییز ١٣٨٥، صص ٦٤٣ - ٦٤٢)
[٢] همان، صص ٦٤٢ و ٦٤٣.
[٣] همان، صص ٦٣١ و ٦٣٢.
[٤] سند شماره ٤٣٦٥١٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از منطقه٧ (فرماندهی) به فرماندهی، ٢٩/٧/١٣٦٠.