دارخوین، سران ارتش عراق از یک معبر حدود یک کیلومتری، حداقل ٧٠٠ الی ٨٠٠ نفر را برای تصرف یک خاکریز آرایش می دهند که از این عده، حدود ١٥٠ نفر کشته و زخمی و ٢٥ نفر به اسارت درمی آیند؛ لذا باید در سایر جبهه ها هشیار بود، زیراکه امکان این گونه حملات در سایر جبهه ها متصور است و تنها راه مقابله با آن فقط هشیاری نیروهای ما می باشد.»

حسن باقری مسئول اطلاعات عملیات ستاد جنوب، پس از دریافت این گزارش ذیل آن نوشت: «این تحلیل به صورت جامع تر و روش های مقابله به صورت کتبی برای تمام محورها تهیه و ضمن طرح در جلسه عملیات برای آنها ارسال گردد.»[١]

از سوی دیگر، فرمانده لشکر٣ زرهی عراق نیز این عملیات را تحلیل کرده و درمورد دلایل شکست نیروهای عراقی در این عملیات به سه مشکل اساسی در تاکتیک واحدهای ارتش عراق و قابلیت نیروهای ایرانی در بهره برداری از نقاط ضعف عراقی ها اشاره کرده است. این تحلیل برای بهره برداری به همه واحدهای این لشکر ابلاغ شد. در این گزارش، فرماندهی ارشد ارتش عراق دلایل شکست نیروهای عراقی را این گونه بیان کرده است:

دقت اطلاعات

اگر اطلاعات از واحدهای خط مقدم، صحیح به قرارگاه فرماندهی انتقال داده شوند، طبیعتاً تصمیم گیری ها نیز صحیح خواهند بود. اگر عکس این باشد، تصمیم گیری ها نیز مؤثر واقع نخواهند شد. به خصوص اگر اطلاعات متناقض باشند، سبب می شوند که وقت زیادی تلف شده که این امر سبب ایجاد فرصت برای دشمن جهت انجام عملیات می شود. مثلاً فرمانده تیپ٣٢ نیروی مخصوص در ساعت ٠٠:٤٠، با قرارگاه سیار لشکر تماس گرفت و گفت که خاکریز اول

را تصرف کرده و پس از آن، در ساعت ٠١:٣٠، فرمانده تیپ دوباره تماس گرفته، اطلاع داد که گردان٩ نیروی مخصوص تاکنون نتوانسته به خاکریز برسد و در نزدیکی آن است. گزارش فرمانده تیپ حتماً با استناد به گزارشات واحدهای مقدم بوده و این گزارشات را فرماندهان واحدها داده اند و فرماندهان واحدها نیز براساس گزارش فرماندهان گروهان ها و همین طور تا به سربازان خط مقدم می رسد. درنتیجه، باید قبل از اینکه خبر به قرارگاه لشکر داده شود، مرور شود.

استفاده از نیروی مخصوص

مأموریت های نیروی مخصوص محدود هستند به عملیات شبیخون، کمین، گشتی، عملیات چریکی؛ مانند: حمله به قرارگاه ها، کوبیدن نیروهای دشمن مستقر در پشت، نفوذ به مواضع عمقی دشمن و حمله به آشیانه های تانک های دشمن. کلیه این عملیات نیز در حد یک گروهان صورت گرفت. تاکنون سابقه نداشت که نیروی مخصوص به استعداد یک تیپ در عملیاتی تمرینی شرکت کند. شرکت در عملیاتی به استعداد یک تیپ یا بیشتر مخصوص افراد پیاده است؛ چنانچه قبل از جنگ برای هر لشکر یک گردان نیروی مخصوص اختصاص داده شده است. در این عملیات از نیروی مخصوص به عنوان نیروی پیاده استفاده شد که نیروی مخصوص به آن آشنایی نداشت. ضمناً برای نیروی مخصوص در این حمله باید به هدفی از روبه رو حمله کرد و آن هم با قیدوبند آتش توپخانه که این هم برای نیروی مخصوص مأنوس نبوده، بلکه نیروی مخصوص عادت دارد که عملیات سریع و مخفیانه انجام دهد. به همین دلیل، می بینیم که گردان ٥ نیروی مخصوص به محض وصول به خاکریز اول، بدون توجه به طرح و وقت های تعیین شده و آتش تهیه به طرف خاکریز دوم حرکت کرده، سبب شد که آتش توپخانه خودی بر آب مؤثر واقع شود.

هماهنگی و کنترل

پیشروی گردان٥ و گردان٦ نیروی مخصوص به طور جداگانه صورت گرفت و هریک هدفی داشته و به تنهایی به سوی آن حمله ور شدند؛ بدون اینکه هماهنگی داشته باشند، به طوری که گردان٥ نیروی مخصوص به خاکریز اول رسید و به طرف خاکریز دوم حرکت کرد، درصورتی که گردان٦ نیروی مخصوص هنوز به خاکریز اول

[١] سند شماره ٤٧٣٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد عملیات جنوب (اطلاعات عملیات) به فرمانده عملیات جنوب، ٢٠/٥/١٣٦٠، صص ١ و ٢.