روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٦٦ - روزشمار جنگ یکشنبه ٥ مهر ١٣٦٠٢٨ ذیقعده ١٤٠١ ٢٧ سپتامبر ١٩٨١
١
شوروی با تغییر سیاست خود درمورد خودداری از ارسال اسلحه به عراق در طول جنگ این
کشور با ایران، اعلام کرد مایل است تحویل تجهیزات نظامی به عراق را از سر بگیرد.
رادیو صدای امریکا با اعلام این خبر به نقل از مقالة فرد هالیدی کارشناس مسائل غرب آسیا که در هفته نامه امریکایی نیشن منتشر شده، آورده است:
«خبر تغییر سیاست شوروی به هنگام دیدار یک هیئت بازرگانی شوروی از بغداد در ماه آوریل گذشته، یعنی حدود شش ماه پیش، اعلام شد و این خبر هنگام دیدار یک مقام عالی رتبه عراقی از مسکو در ماه ژوئن یعنی حدود چهار ماه پیش نیز تأیید شد. باوجودی که هنوز شوروی اسلحه ای به عراق نفرستاده، ولی تغییر سیاست شوروی نشانه آمادگی مسکو برای همکاری با عراق است. عراق نیز به نوبه خود موضعش را درمورد افغانستان اندکی تغییر داد، درحالی که قبلاً دراین زمینه با شوروی مخالفت می ورزید. تلگراف تبریک صدام حسین رئیس جمهوری عراق، به ببرک کارمل رئیس جمهور افغانستان، به مناسبت سومین سالروز انقلاب افغانستان، به گونة محسوسی لحن صمیمانه داشت. به عقیده نویسنده این مقاله سه دلیل عمده برای تغییر سیاست شوروی درمورد تأمین تسلیحات عراق وجود دارد: نخست اینکه مسکو برقراری روابط خوب و عملی با تهران را ممکن تشخیص نداده است. مسکو از اوضاع داخلی ایران انتقاد نکرده و از سقوط بنی صدر که زیاده از حد، طرف دار غرب به نظر می رسید، استقبال کرده است.
دلیل دوم استمالت شوروی از عراق این است که شوروی می بیند غرب سخت می کوشد به عراق نزدیک بشود. کشورهای عرب متحد غرب، مانند عربستان سعودی و اردن به عراق کمک می کنند، تنها عربستان سعودی تاکنون تقریباً ١٥ میلیارد دلار یعنی ١٥ هزار میلیون دلار به عراق پول داده است. این مبلغ تقریباً برابر درآمد سالانه نفت عراق است. نویسنده مقاله در دنباله مطلب خود می نویسد، امریکا با عراق روابط سیاسی ندارد، ولی با عراق به رازونیاز پرداخته و در سیاست خود در قبال خاورمیانه [غرب آسیا] برای عراق اولویت و اهمیت بسیار قائل شده است. این موضوع، شوروی را که در عراق سرمایه گذاری سیاسی سنگینی کرده است، هراسناک ساخته است.
سومین دلیل عمده نزدیک شدن مجدد شوروی به عراق این است که جنگ ایران و عراق به امریکا فرصت داده است موقعیت خود را در منطقه بازیابد. مسکو حاضر نیست بگذارد عراق به آسانی به اردوی غرب بپیوندد. جنگ ایران و عراق نیز خود عامل دیگری در تغییر سیاست شوروی نسبت به عراق است.
برای دیپلمات های غربی و روسی که برای جلب دوستی رژیم عراق با هم رقابت می کنند، پرسشی که فعلاً مطرح است این است که آیا حمایت شوروی از صدام حسین او را نجات خواهد داد یا نه؟»[١]
[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٩١، ٦/٧/١٣٦٠، صص ٥ - ٣ ضمیمه، صدای امریکا، ٥/٧/١٣٦٠.