روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٥٥ - روزشمار جنگ یکشنبه ٥ مهر ١٣٦٠٢٨ ذیقعده ١٤٠١ ٢٧ سپتامبر ١٩٨١

فرمانده گردانی که در منطقه بود آمد و خود را تسلیم کرد و برادران، رانندة این تانک ها را سوار و پشت سر آنها اسلحه گرفته و به وسیله خود آنها تانک ها را به عقب تخلیه کردند.»[١]

نیروهای جبهه شمالی (دارخوین) هم پس از انهدام پل قصبه، در ساعت ١٢ خود را به ١٠٠٠ متری شمال پل حفار رسانده و در آنجا پدافند کردند، بدین ترتیب پل کاملاً در تیررس آنها قرار داشت. در محور جنوبی (فیاضیه و ذوالفقاری) عراقی ها در خاکریز دوم خود سرسختانه مقاومت می کردند، به طوری که در دو نوبت (آغاز روشنایی هوا و بین ساعت ٥ تا ٦ صبح) با ١٥ تانک اقدام به پاتک کردند که با مقاومت نیروهای خودی این حملات دفع شد. چون ادامه حرکت رزمندگان با تهدید نیروهای عراقی از جناح چپ توأم بود، بنا به دستور، پیشروی نیروهای محور ذوالفقاری با هماهنگی نیروهای محور فیاضیه و به صورت هم زمان انجام شد و آنان موفق شدند تا ساعت ١٠ صبح، خاکریز دوم را نیز به تصرف خود درآورده و ١٥٠ نفر از نیروهای عراقی را به اسارت بگیرند.

نیروهای جبهه جنوبی (فیاضیه) نیز حدود ٣ کیلومتری جنوب پل حفار مستقر شدند.[٢]

١

با اجرای عملیات ایران در منطقه عمومی شرق کارون، عمده ترین مقاومت ارتش عراق در محور شمالی و محور جنوبی انجام شد که در محور شمالی قبل از روشنایی هوا این مقاومت درهم شکست، اما در محور جنوبی مقاومت عراقی ها پس از روشن شدن هوا هنوز ادامه داشت.

پس از سقوط پل قصبه (در محور شمالی) و ادامه پیشروی نیروهای محور دارخوین به سوی پل حفار، فرماندهی نظامی عراق که متوجه وضعیت بسیار بد نیروهایش در شرق کارون شده بود، دو تیپ١٠ و ١٦ زرهی را وارد منطقه کرد. تیپ١٠ زرهی که ساعت ٢ صبح از نشوه (منطقه عمومی شمال بصره) حرکت کرده بود، حدود ساعت ١١ صبح از راه شلمچه به منطقه رسید و ٣ گردان آن در غرب کارون موضع گرفتند، سپس به آنها دستور داده شد تا با عبور از پل حفار اقدام به اجرای پاتک کنند. «تیپ١٠ زرهی درحال حرکت به سمت پل حفار زیر آتش سنگین نیروهای خودی قرار گرفت و متحمل تلفات و ضایعات سنگین شد و پس از آنکه در ساعت ١٢، به پل حفار رسید، دو گردان مکانیزه خود را برای پشتیبانی از نیروهای عقب نشسته تیپ٦ زرهی و تیپ٤٤ پیاده از پل حفار عبور داد، اما این کار بی فایده بود، زیرا هنوز بیش از ١٠٠ متر پیشروی نکرده بودند که تقریباً محاصره شد. لذا فرماندهی نظامی عراق دستور زیر را صادر کرد:

الف) عقب نشینی فوری باقیمانده نیروهای شرق کارون به غرب کارون.

ب) واگذاری مسئولیت پشتیبانی از نیروهای عقب نشینی کننده به تیپ١٠ زرهی.

اما پس از گذشت فاصله زمانی کوتاهی به تمامی نیروها دستور داده شد تا فوراً از شرق

[١] سند شماره ٠٢١٧٦١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.

[٢] سند شماره ٤٣٤٧٩٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.