اسلام و مقتضیات زمان 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢
یک مقیاس کلی اینست که ببینیم پدیدههائی که در زمان به وجود میآید چه عواملی باعث به وجود آمدن آنها شده است و در چه جهتی به وجود آمده است ، یعنی عامل پدیده مورد نظر کدام استعداد از استعدادهای گوناگون انسانی است ، و [ ببینیم آن پدیده ] برای چه منظوری بوجود آمده و چه آثاری دارد ؟ باید ببینیم آنچه که در زمان پیدا شد آیا محصول عقل و علم بشر است یا چیز دیگری دخالت کرده است ؟ شما هر چیزی را که دیدید در زمان پیدا شد اگر روی آن حساب بکنید ، گاهی میبینید صددرصد محصول علم و عقل است ، و گاهی میبینید محصول علم هست اما نه علم آزاد بلکه علم بیچاره اسیر . مثلا علمی در دنیا هست به نام علم فیزیک . بعضی از علما زحمت کشیدهاند و این علم را پیش بردهاند . یکی از مباحث این علم بحث مربوط به نور است . مبحث نور از مباحثی است که هزاران سال است بشر درباره آن تحقیقاتی دارد که حقیقت نور چیست ؟ انسان که میبیند ، چطور میشود که میبیند ؟ انعکاس و انکسار نور چگونه است ؟ نور چه قوانینی دارد ؟ یکی از علمای اسلامی مردی است به نام " ابن الهیثم " که یک ریاضیدان و فیزیکدان فوق العادهای میباشد ، مخصوصا درباره نور مطالعات عجیبی کرده است که اروپائیها بسیاری از عقایدشان درباره نور را به اقرار خودشان از این مرد گرفتهاند . کتاب " المناظر " ابن الهیثم اکنون در دست است . یکی از اکابر دانشمندان اروپائی " راجر بیکن " است که از معاریف نوابغ اروپا است و در حدود قرن دوازدهم میلادی میزیسته است . این مرد از حوزه اندلس اسلامی استفاده کرده