اسلام و مقتضیات زمان 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٦
نمیمانند . البته کوه به عنوان مثال است ، یعنی همه اشیاء اینجور است . حکیمی از قدیم گفته است : هیچ شخصی در یک رودخانه دوبار شستشو نمیکند . مقصودش این بوده است که در یک رودخانه اگر امروز شستشو کنی فردا که میروی نه آن آب ، آب دیروز است و نه تو که شستشو میکنی آن آدم دیروز هستی . پس هیچکس در یک رودخانه دوبار شستشو نمیکند . در اینکه اجسام و مواد این عالم دائما در تغییرند هیچ بحثی نیست . جغرافیا به ما نشان میدهد که مثلا همین دریای خزر ، الان نسبت به چهل سال پیش تغییر کرده است یعنی ساحلش مقداری به آن سمت کشیده شده است . قرائن علمی ثابت کرده است که بین ما و آمریکا یک راه خشکی وجود داشته است ، تدریجا تغییراتی که در زمین پیدا شده ، سبب شده است که این اقیانوسهای بزرگی که در دنیا وجود دارد ، بین ما و آمریکا فاصله شوند . نه دریاها به یک حالت باقی میمانند ، نه خشکیها و نه منطقهها . واقعا تهران کنونی با تهران ٥٠ سال پیش از لحاظ گرما و سرما یکنواخت نیست . سرمائی که سابقا در تهران بود ، دیگر حالا نیست و ای بسا اینجا تبدیل بشود به یک منطقه گرمسیر ، و ای بسا یک منطقه گرمسیر ، تبدیل بشود به یک منطقه سردسیر . همه چیز در این دنیا پیر میشود . این ذرات کوچکی که به نام اتم کشف کردهاند ، هم تولد دارند ، هم جوانی و هم پیری . یعنی ثابت شده است که اینها از خودشان تشعشعاتی دارند تا کم کم نابود بشوند . بعد دوباره اتمهائی در دنیا بوجود میآید . هیچ جسمی در این دنیا ثابت و پایدار نیست . ممکن است مدتش با هم فرق بکند ولی ابدیت ندارد : « و ما جعلنا »