پس یکی از توقعات بیجائی که در باب انطباق با مقتضیات زمان دارند این است که رجال سیاست ، نام حالت روباه صفتی خودشان را که در هر زمان‌ هر رنگی جامعه پیدا بکند به همان رنگ می‌شوند انعطاف ، خاصیت انطباق با زمان ، زرنگی و عقل گذاشته‌اند و به همین تکیه می‌کنند و انتظار دارند اسلام‌ این توقع را برآورد و چون برنمی‌آورد می‌گویند عیب اسلام همین است که مانع‌ است که انسان خودش را با زمان تطبیق دهد .
افتخار اسلام اینست که جلوی این انطباقها را گرفته است . حسین بن علی‌ که امروز بر دل شما حکومت می‌کند جهتش اینست که رنگ زمان به خود نگرفت ، نگفت اگر پیغمبر حکومت کند رنگ پیغمبر ، اگر معاویه حکومت‌ کند رنگ معاویه ، اگر یزید حکومت کند رنگ او را باید بگیریم و چون‌ زمانه اینجور شده است باید رنگ زمانه را بگیریم . وقتی که " مروان حکم‌ " به او گفت یا اباعبدالله ! من یک جمله خیرخواهانه‌ای برای تو دارم ، فرمود بگو . گفت : من مصلحت ترا در این می‌بینم که با یزید بیعت کنی .
حضرت نفرمود که این مصلحت و منفعت من نیست ، فرمود در آن موقع اسلام‌ چه خواهد شد ؟ « و علی الاسلام السلام اذ قد بلیت الامه براع مثل یزید » [١] فرمود : آن وقت باید فاتحه اسلام را یکجا خواند .

[١] " لهوف " ، ص . ١١