بود که عرض شد . حال ببینیم چرا اجتماع وجود دارد ؟ این حرف درست نیست که اجتماع فقط مجموع افراد است . اجتماع بیش از مجموع افراد است . اینجا من باید مطلبی را توضیح بدهم . این را شاید در کتابهای دبیرستانی هم خوانده باشید که می‌گویند فرق است میان مخلوط و مرکب . مخلوط مجموع اموری است که فقط پهلوی یکدیگر قرار گرفته باشند و بیش از این چیزی نیست ، مثل اینکه شما مقداری نخود و لوبیا را با هم‌ مخلوط می‌کنید یعنی نخود به حالت نخودی باقی است ، لوبیا هم به حالت‌ لوبیائی باقی است ، فقط با هم مخلوط شده‌اند . هوا را مخلوط می‌گویند چون‌ از اکسیژن و ازت که پهلوی هم قرار گرفته‌اند تشکیل شده است . اما مرکب‌ اینجور نیست . وقتی که [ دو یا چند عنصر ] پهلوی یکدیگر قرار گرفتند ، در هم اثر می‌گذارند و یک شی‌ء سوم بوجود می‌آید . مثلا آب یک مرکب است‌ که از دو عنصر اکسیژن و ئیدروژن که هر دو گازند ، تشکیل شده است . وقتی‌ که این دو پهلوی یکدیگر قرار گرفتند ، مایعی به وجود می‌آید که خاصیتی‌ دارد مغایر با خاصیت هر یک از اجزاء . و در این عالم مرکبات زیادند . علم شیمی علم ترکیبات است . حالا افراد انسان که با یکدیگر زندگی می‌کنند ، آیا اینها نظیر مخلوطها هستند یا نظیر مرکبها ؟ نظیر مرکبها هستند ، یعنی به مرکبها نزدیکترند تا به مخلوطها . چرا ؟ اگر ما در بیابانی صدهزار سنگ را صد هزار سال پهلوی‌ یکدیگر قرار بدهیم ، بر یکدیگر اثر نمی‌گذارند . در یک باغ اگر ما صدهزار درخت بکاریم مثل این