است . عبادت یعنی خضوع در نزد پروردگار ، تسبیح و تنزیه و تحمید پروردگار . حالا اگر نماز ابراهیم از لحاظ شکل ظاهر فرقی داشته باشد با نماز ما ، مهم نیست ولی مسلم نماز ابراهیم نماز بوده است یعنی آنچه که‌ در نماز هست ، نوع اذکار ، نوع حمدها ، نوع ثناها ، ستایشها ، خضوعها ، اظهار ذلتها ، تسبیحها و تقدیسها در آن بوده است . اینقدر در این عبادت‌ دخل و تصرف کرده بودند که در زمان نزول قرآن نماز را به شکل سوت کشیدن‌ یا کف زدن درآورده بودند .
پس یکی از کارهائی که هر پیغمبری می‌کند احیاء تعلیمات پیغمبران پیشین‌ است . لهذا قرآن راجع به ابراهیم ( ع ) می‌گوید : « ما کان ابراهیم‌ یهودیا و لا نصرانیا و لکن کان حنیفا مسلما »[١] یهودیها می‌گفتند همین‌ طریقه‌ای را که ما داریم و اسمش یهودی گری است ، ابراهیم داشت .
نصرانیها می‌گفتند طریقه ابراهیم همین است که ما الان داریم . یعنی اینکه‌ ما داریم ، همان است منتها کامل شده است و نسخ کننده طریقه ابراهیم‌ است . در آیه دیگر می‌گوید : « شرع لکم من الدین ما وصی به نوحا » تشریع‌ کرد برای شما دینی را که در زمان نوح به آن توصیه شده بود « و الذی‌ اوحینا الیک و ما وصینا به ابراهیم و موسی و عیسی »این دینی که برای‌ شما توصیه شده است ، همانست که به نوح توصیه شده و همانست که به تو وحی شده و همانست که به ابراهیم و موسی و عیسی توصیه شده است « ان‌ اقیموا الدین و لا تتفرقوا فیه کبر علی المشرکین ما تدعوهم الیه »[٢] توصیه شد که همین دین را اقامه

[١] سوره آل عمران ، آیه . ٦٧ [٢] سوره شوری ، آیه . ١٣