اسلام و مقتضیات زمان 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٥
قدیم که میگفتند " قناعت " ، یعنی به کم بساز ، کمی از مال حلال را
بگیر و مابقی را به دریا بریز . نه ، قناعت نقطه مقابل طمع است .
میگوید به مال خودت بساز و به مال دیگری چشم نداشته باش . وجدان
انسانیت در تمام زمانها اینطور حکم میکرده است که شخص خودش را خوار و
ذلیل نکند . یا اینکه میگویند ترک دنیا در گذشته خوب بود و حالا بد است
. در پاسخ باید گفت آن ترک دنیائی که بد است دیروز هم بد بود و آن
ترک دنیائی که خوب بود ، امروز هم خوب است . اگر مقصود از ترک دنیا
تنبلی کردن ، غارنشینی و از همه مردم بریدن باشد ، در گذشته بد بود ،
امروز هم بد است . قرآن میفرماید : « و رهبانیه ابتدعوها » [١]
رهبانیت ، بدعت بود . رهبانیت را ما به مردم تعلیم ندادیم ، در زمان
عیسی هم نبود ، از پیش خود در آوردند . و اگر مقصود از ترک دنیا ، ترک
دنیا پرستی باشد ، الان هم خوب است .
تمام چیزهائی که میگویند قضاوت مردم در مورد آنها در زمانهای مختلف
فرق میکند ، مربوط به خوب و بدهای واقعی نیست ، مربوط به وسائل خوب و
بد است . قضاوت مردم درباره وسائل خوب و بد عوض میشود ولی درباره
خوب و بد عوض نمیشود . یکی دیگر از مثالهائی که از اینها ذکر میکنند ،
مربوط به تعدد زوجات است . میگویند تعدد زوجات در قدیم خوب بود و حالا
بد است . در جواب باید گفت اگر هدف از تعدد زوجات هوسرانی باشد ، در
قدیم خوب نبود حالا هم بد است . اما اگر تعدد
[١] سوره حدید ، آیه . ٢٧