قدرت داده است که نقشی را که در دنیا وجود ندارد بیافریند . زندگی این‌ موجود را از صفر شروع کرده است . آنوقت ببینید بشر چه چیزهائی را به‌ وجود می‌آورد ، خلق می‌کند ( البته به اذن پروردگار ) ، ابداع می‌کند . بشر به حکم اینکه خلیفه الله است ، باید تمدن خودش را با نقشه و طرح و ابداع خودش بسازد . شما همین مدلها و سیستمهای اتومبیلها را ببینید ، می‌بینید هر سال نقش تازه‌ای می‌آفرینند . این همان قدرت خلاقیت بشر است‌ . و بشر به همین دلیل که می‌تواند جلو برود ، یعنی این آزادی عمل به او داده شده و مختار آفریده شده است ، می‌تواند به عقب برگردد . اینجور نیست که راه عقب را به روی بشر بسته باشند . امیرالمؤمنین فرمود : ² الیمین و الشمال مضله و الطریق الوسطی هی الجاده » [٢] راست روی و چپ‌ روی گمراه کننده است ، راه راست راه مستقیم است .
پس بشر همانطور که امکان پیشروی دارد ، امکان عقب روی هم دارد .
بنابراین امکان انحراف در بشر هست . پس نمی‌شود قبول کرد که روی هر چه‌ که در زمان پدید آمده و پدیده قرن است و جدید نامیده شده ، اسم تجدد گذاشته شود و گفت خوب است . لذا به این معنی تقاضای زمان را پیروی‌ کردن غلط است . باید هشیار بود و روی آن پدیده حساب کرد و با مقیاسهای‌ دیگری که عرض می‌کنم آن را سنجید و دید اگر خوب است آن را گرفت و اگر بد است آن را طرد کرد . به همین دلیل مقتضای زمان

[٢] نهج البلاغه ، خطبه . ١٦