اسلام و مقتضیات زمان 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٤
خود برنگشتند . بعد که حکومت عوض شد ، احمدبن حنبل خیلی با عظمت بیرون آمد و فوق العاده در میان مردم محبوبیت پیدا کرد به طوری که نوشتهاند در تشییع جنازه او هشتصد هزار نفر شرکت داشتند . اتفاقا ابوحنیفه هم در زندان خلفا مرد . این را بدانید ما از این جهت که شیعه هستیم نباید این را اغماض بکنیم . خیال نکنیم اینها ملعبه دست خلفا بودند و هر چه خلفا میگفتند عمل میکردند . اینجورها نیست . در راه خودشان تصلب داشتند . از همین ابوحنیفه در زندان میخواستند که فتوا بدهد خلافت بنی العباس خلافت شرعی است و او نمیداد ، میگفت مردم قبل از اینها با بنی الحسن بیعت کردهاند و چون بیعت آنها بیعت صحیح بوده است لذا بیعت با بنی العباس غلط است . شلاقها در زندان خورد و حاضر نشد فتوا بدهد . مالک بن انس هم همینطور . او هم به زندان رفت و شلاقها خورد و دست از فتوای خودش [ علیه ] خلفا برنداشت . اینها جزء مفاخر اسلام است و بدانید اسلام افرادی را که تربیت کرد اینجور تربیت نکرد که ملعبه دست خلفای وقت باشند . فقه احمد بن حنبل بسیار جامد است . او اساسا برای عقل حقی قائل نیست . در مقابل ، مکتب ابوحنیفه مکتبی است که برای عقل به حد افراط حجیت قائل است یعنی به حدی که خود عقل هم واقعا آن حد را برای خودش قائل نیست و عمده اینست که به حدیث خیلی کم اعتماد دارد . قیاسهای ابوحنیفه به اصطلاح یک نوع آزادی اظهار نظر در مسائل دینی میداد از قبیل همین دخل و تصرفهای بیجا که دیشب عرض کردم . و یک قصهای برای او