نفع شخص پیغمبر قائل شده است ؟ یعنی خدا برای پیغمبر این حق را قائل‌ شده است که او همه مؤمنین را فدای نفس خودش بکند ؟ نه ، پیغمبر از آن‌ جهت که ولی امر مسلمین است ، از آن جهت که سرپرست اجتماع مسلمین است‌ ، از آن جهت که نماینده کامل مصالح اجتماع است ، خدا این حق را به او داده است که در آنجا که مصلحت اجتماع بداند ، فرد را فدای اجتماع بکند . هیچکس چنین حرفی نزده است که پیغمبر این حق را به نفع شخص خودش‌ دارد . معنی ندارد . اولا پیغمبر از نظر شخص خودش احتیاجی به مردم‌ نداشت که بخواهد مردم را فدای زندگی شخصی خودش بکند . و ثانیا احدی‌ چنین حرفی نمی‌زند . آیا این حقی که پیغمبر دارد فقط مال شخص پیغمبر است ؟ نه ، به امام‌ هم منتقل می‌شود ، یعنی امام هم بعد از پیغمبر سرپرست و نماینده اجتماع‌ می‌شود و این حق به او منتقل می‌گردد . آیا این حق منحصر به پیغمبر و امام‌ است یا به هر کسی که از ناحیه خدا حکومت شرعی داشته باشد ، به نیابت‌ از پیغمبر و امام منتقل می‌شود ؟ این حق به او هم منتقل می‌شود . اینها دلیل بر این است که اسلام برای اجتماع حق قائل است چون برای اجتماع‌ اصالت قائل است ، چون برای اجتماع حیات قائل است . و واقعا اجتماع‌ یک وحدتی دارد و اعتبار مطلق نیست . گاهی مسائلی پیش می‌آید که حل کردن آنها از نظر فلسفه‌های دیگران مشکل‌ است . مثلا من از شما می‌پرسم آیا هر نسلی نسبت به نسل آینده ، تکلیف و مسؤولیتی دارد یا نه ؟ ما الان نسلی هستیم موجود . نسلی در آینده می‌خواهد به وجود بیاید و تا این