کسی جریان پیدا می‌کند ، علیه او هم هست . یعنی قهرا هیچ کس بر دیگران‌ ذیحق نمی شود الا اینکه دیگران هم بر او ذیحق می‌گردند .
این ، همین مسأله حق و تکلیف و رد این نظریه‌ای است که برخی گفته‌اند فقط اجتماع حق پیدا می‌کند برافراد ، اما افراد در مقابل اجتماع فقط تکلیف دارند . یعنی حق بر افراد تعلق می‌گیرد ( که معنایش همان تکلیف‌ است ) اما افراد بر اجتماع حق پیدا نمی‌کنند . امیرالمؤمنین می‌فرماید اینطور نیست ، هر جا که به نفع کسی حق پیدا می‌شود علیه او هم حق پیدا می‌شود . بعد این جمله را می‌فرماید : اگر در دنیا کسی پیدا بشود که او بر دیگران حق دارد ولی هیچکس بر او حق ندارد ، منحصرا خداوند تبارک و تعالی است : « و لو کان لاحد ان یجری له و لا یجری علیه لکان ذلک خالصا لله سبحانه » [١] مضمون همین است : اگر یک نفر پیدا بشود که حق له او جریان دارد ولی علیه او جریان ندارد یعنی او بر دیگران ذیحق هست و هیچکس بر او ذیحق نیست ، او خدا است . و این ، مطلب بسیار درستی است‌ . علت اینکه حق در مورد خداوند متقابل نیست این است که حقی که خدا بر دیگران یا بر اشیاء دارد فرق می‌کند با حقی که دیگران دارند . حقی که‌ دیگران دارند معنایش این است که می‌توانند انتفاعی ببرند اما حقی که‌ خداوند دارد معنایش انتفاع بردن او نیست . فقط معنایش اینست که‌ دیگران در مقابل خدا تکلیف و مسؤولیت دارند و هیچکس بر خدا حق پیدا نمی‌کند .

[١] نهج البلاغه ، خطبه . ٢١٤