اسلام و مقتضیات زمان 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٨
مطابق حکم عقل است . عقل هم میگوید جائی که اطلاعی نداری حرف بزرگتر را بپذیر . همین مطلب به اسلام یک خاصیت جاویدان داده است که دستورها انعطافی پیدا میکنند . به اصطلاح فقها حساب اهم و مهم در کار میآید . یعنی اگر در مقابل دو دستور از دستورهای دین قرار میگیری و در آن واحد قادر نیستی هر دو را اطاعت بکنی ، باید فکر بکنی که از میان آن دو دستور کدامیک مهمتر است ، آن را که اهمیت کمتری دارد فدای آنکه اهمیت بیشتری دارد بکنی . مثال معروفی است که همیشه برای طلبهها این مثال را ذکر میکنند . میگویند زمینی است که صاحبش راضی نیست که شما در آن قدم بگذارید . شما میبینید در داخل این زمین حوضی است و بچهای در آن حوض افتاده است و غیر از شما شخص دیگری نیست که او را نجات بدهد . در اینجا شما یکی از این دو کار را میتوانید انجام دهید : یا علیرغم راضی نبودن صاحب این زمین داخل آن بشوید برای اینکه جان بچه را نجات بدهید ، یا اینکه همانجا بایستید تا بچه تلف بشود . در اینجا میگویند شما باید ببینید احترام مال بیشتر است یا احترام جان ؟ البته احترام جان بیشتر است . پس شما باید آن کوچکتر را فدای بزرگتر بکنید . مثال دیگر : اگر شما ببینید برای یک زن نا محرم حادثهای پیش آمده مثلا تصادف کرده و افتاده است و باید همین الان او را به بیمارستان رساند ، چنانچه بخواهی بایستی تا محرم او پیدا بشود ممکن است از بین برود . از طرف دیگر لمس کردن بدن نامحرم حرام است . شما چکار باید بکنی ؟ یا باید همانجا بایستی تا محرمی پیدا