پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٤ - ٢ ابدال كيانند؟
سنت و همچنين بعضى كتب شيعه آمده توضيحى داشته باشيم.
اساس اعتقاد اهل سنت درباره ابدال بعضى از احاديث است كه به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نسبت دادهاند از جمله احمد حنبل در مسند خود از آن حضرت نقل مىكند كه فرمود:
«الأبْدالُ في هذِهِ الْامَّةِ ثَلاثُونَ مِثلُ إبْراهيمِ خَليلِ الرَّحْمانِ عَزَّوَجَلَّ كُلُّ ما ماتَ رَجُلٌ أبْدَلَ اللَّهُ تَعالى مَكانَهُ رِجالًا
؛ ابدال در امت من سى نفرند كه هر كدام همچون ابراهيم خليلاند و هر زمان يكى از آنها از دنيا برود خدا فرد ديگرى را بدل او قرار مىدهد. (از اينجا وجه نامگذارى ابدال به اين نام روشن مىشود)». [١]
در مجمع الزوائد در حديث ديگرى از آن حضرت نقل مىكند آنها چهل نفرند كه خدا به بركت آنها بركات زمين و آسمان را نصيب انسانها مىكند. [٢]
سپس مىبينيم اين روايت به دست «معاويه» مىافتد و او چنان آن را تحريف مىكند كه هر خوانندهاى گرفتار وحشت مىشود. ابن ابىالحديد تحت عنوان «احاديث مجعوله كه در مذمت على عليه السلام ساختهاند» از معاويه چنين نقل مىكند كه: «واقدى» مىنويسد: هنگامى كه «معاويه» از عراق بعد از صلح با امام حسن عليه السلام به شام بازگشت خطبهاى خواند و گفت: اى مردم! رسول اكرم صلى الله عليه و آله به من چنين فرمود:
«إنَّكَ سَتَلِى الْخِلافَةَ مِنْ بَعْدي فَاخْتَرِ الْأرْضَ الْمُقَدَّسَةَ فَإنَّ فيهَا الْأبْدالُ وَقَدِ اخْتَرْتُكُمْ فَالْعَنُوا أبا تُرابٍ
؛ به زودى تو خلافت را پس از من عهدهدار مىشوى.
سرزمين مقدس (شامات) را انتخاب كن چرا كه ابدال در آنجا هستند و من شما را برگزيدم، بنابراين شما ابوتراب (نعوذ بالله على عليه السلام) را لعن كنيد». [٣]
اين حديث به دست صوفيه افتاده و آنها گفتهاند: دنيا هرگز خالى از ابدال نمىشود و آنها چهل نفرند و خالى از اوتاد نمىگردد و آنها هفت نفرند و از
[١]. مسند احمد، ج ٥، ص ٣٢٢.
[٢]. مجمع الزوائد، ج ١٠، ص ٦٣.
[٣]. شرح نهجالبلاغه ابن ابىالحديد، ج ٤، ص ٧٢.