پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٢٩ - شرح و تفسير اسيران ذلّت
شرح و تفسير اسيران ذلّت
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به يكى از آفات طمع اشاره كرده، مىفرمايد:
«طمعكار در بند ذلت گرفتار است»؛
(الطَّامِعُ في وَثَاقِ الذُّلِّ)
. «وَثاق» به معنى بند و زنجيرى است كه اسير و يا حيوانى را با آن مىبندند.
شبيه اين سخن همان است كه در حكمت ١٨٠ گذشت كه فرمود:
«الطَّمَعُ رِقٌّ مُؤَبَّدٌ
؛ طمع بندگى جاويدان است» نيز در حكمت ٢١٩ خوانديم كه امام مىفرمود: «قربانگاه عقلها غالباً در زير نور خيرهكننده طمعهاست».
همانگونه كه پيش از اين نيز اشاره شد طمع معمولًا به معناى علاقه شديد به چيزى است كه فوق استحقاق انسان و غالباً به دست ديگران است شخص طمعكار براى به دست آوردن آن بايد در مقابل اين و آن خضوع كند و طناب ذلت بر گردن خويش نهد، شايد به مقصود برسد و شايد هم نرسد.
به تعبير ديگر طمع ريسمانى نامرئى است كه انسان بر گردن خود مىنهد و سر آن را به دست كسى كه از او طمع دارد مىسپارد و همچون برده يا حيوانى در اختيار او قرار مىگيرد.
نقطه مقابل طمع قناعت است كه انسان را از همگان بىنياز و عزت و كرامت او را حفظ مىكند.
اضافه بر اينها، اموال و مقامات و اشيايى كه مورد طمع طمعكاران است در