پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥٣ - شرح و تفسير ثمره شوم اختلاف
شرح و تفسير ثمره شوم اختلاف
امام عليه السلام در اين كلام نورانى و كوتاه و پرمعنا به يكى از عواقب سوء اختلاف اشاره مىكند و مىفرمايد: «اختلاف، تصميمگيرى و تدبير را نابود مىكند»؛
(الْخِلَافُ يَهْدِمُ الرَّأْيَ)
. همه مىدانيم اختلاف سرچشمه همه بدبختىهاست. هيچ قوم و ملتى نابود نشدند مگر بر اثر اختلاف و هيچ جمعيتى پيروز و كامياب نگشتند مگر در سايه اتفاق.
كلام حكيمانه بالا دو تفسير مىتواند داشته باشد: نخست اينكه گاه مىشود عدهاى مىنشينند و بر سر موضوع مهمى تصميمگيرى مىكنند؛ ولى ناگهان فرد يا افرادى نظر مخالفى ابراز مىكنند و تصميمگيرى پيش گفته را به هم مىزنند و كار ابتر مىماند. همانگونه كه در داستان جنگ صفين، على عليه السلام و جمعى از دوستان خبير و آگاه اصرار داشتند كه جنگ به مراحل نهايى رسيده و آن را تا پيروزى ادامه دهند و غائله را ختم كنند؛ ولى مخالفت افرادى ناآگاه و جاهل و بىخبر اين تصميم را بر هم زد و مسلمانان با عواقب بسيار دردناك آن روبرو شدند.
تفسير ديگر اينكه اختلاف سبب مىشود كه رأىگيرى هيچگاه به جايى نرسد و تدبيرها عقيم بماند.