پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٥ - شرح و تفسير مجموعه اندرزهاى گرانبها
سرمايهدار بزرگى باشند هميشه نيازمند و محتاجند، چرا كه دامنه آرزوها بسيار گسترده است، حال اگر انسان خط باطل بر اين آرزوهاى دور و دراز بكشد ثروتمند و سرمايهدار معتبرى خواهد شد، زيرا به هيچ كس محتاج نخواهد بود.
در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم:
«تَجَنَّبُوا الْمُنى فَإنَّها تُذْهِبُ بَهْجَةَ ما خُوّلْتُمْ وَتَسْتَصْغِرُونَ بِها مَواهِبَ اللَّهِ تَعالى عِنْدَكُمْ وَتُعْقِبُكُمُ الْحَسَراتِ فِيما وَهَّمْتُمْ بِهِ أنْفُسَكُمْ
؛ از آرزوهاى دور و دراز بپرهيزيد كه شادابى و نشاط نعمتهايى را كه به شما داده از بين مىبرد و به سبب آن مواهب الهى در نزد شما كوچك مىشود و حسرت فراوانى به سبب اوهام باطلهاى كه داشتهايد به شما دست مىدهد». [١]
آنگاه در دهمين نكته به سراغ غلبه هواپرستى بر بسيارى از انسانها رفته مىفرمايد: «چه بسا عقلها كه در چنگالِ هوا و هوسهاى حاكم بر آنها اسيرند»؛
(وَكَمْ مِنْ عَقْلٍ أَسِيرٍ تَحْتَ هَوَى أَمِيرٍ)
. مىدانيم خداوند دو نيرو به انسان بخشيده است: يكى نيروى عقل كه خوب و بد را با آن تشخيص مىدهد و راه و چاه را مىشناسد و ديگرى انگيزههاى مختلف نفسانى است كه آن هم در حد اعتدال براى بقاى انسان ضرورى است؛ خواه علائق جنسى باشد يا علاقه به مال و ثروت و مقام و قدرت؛ اما هنگامى كه اين انگيزهها طغيان كنند و به صورت هوا و هوس سركش درآيند، عقل را در چنگال اسارت خود مىگيرند به گونهاى كه گاه از تشخيص واضحترين مسائل باز مىماند و گاه دست به كارهايى مىزند كه يك عمر بايد جريمه و كفاره آن را بپردازد. به همين دليل در آيات قرآن و روايات اسلامى هشدار زيادى به اين موضوع داده شده است.
قرآن مجيد مىگويد: «أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلى بَصَرِهِ غِشاوَةً فَمَنْ يَهْديهِ مِنْ بَعْدِ اللَّهِ أَفَلا تَذَكَّرُونَ»؛ آيا
[١]. كافى، ج ٥، ص ٨٥، ح ٧.