پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٩ - ٢٠٦ و قال عليهالسلام أَوَّلُ عِوَضِ الْحَلِيمِ مِنْ حِلْمِهِ أَنَّ النَّاسَ أَنْصَارُهُ عَلَى الْجَاهِلِ

(حكمت ٢٠٧) نيز همين معنا تأكيد شده و در كلام حكمت‌آميز ٢١١، ٤١٨، ٤٢٤ و ٤٦٠ اشارات مهمى به اهميت حلم شده است.

در روايات ديگر اسلامى نيز بر اهميت حلم و آثار مثبت آن تكيه شده؛ از جمله در حديثى از رسول اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم كه فرمود:

«ألا أُخْبِرُكُمْ بِأشْبَهِكُمْ بي أخْلاقاً؟

؛ آيا به شما خبر دهم كدام يك از شما از نظر اخلاق به من شبيه‌تريد؟». [١]

ياران عرض كردند: آرى اى رسول خدا! فرمود:

«أحْسَنُكُمْ أخْلاقاً وَأعْظَمُكُمْ حِلْماً وَأبَرُّكُمْ بِقَرابَتِهِ وَأشَدُّكُمْ إنْصافاً مِنْ نَفْسِهِ فِى الْغَضَبِ وَالرّضا

؛ آن كس كه از همه خوش اخلاق‌تر و بردبارتر و نيكوكارتر به خويشاوندان خود و باانصاف‌تر در حال غضب و خشنودى است». [٢]

در حديثى كه در غررالحكم‌ از امام اميرمؤمنان عليه السلام نقل شده مى‌خوانيم:

«أشْجَعُ النّاسُ مَنْ غَلَبَ الْجَهْلَ بِالْحِلْمِ‌

؛ شجاع‌ترين مردم كسى است كه با نيروى حلم، بر جهل (جاهلان) غالب آيد». [٣]

در حديث ديگرى از همان حضرت و در همان منبع آمده است:

«إنَّ أفْضَلَ أخْلاقِ الرّجالِ الْحِلْمُ‌

؛ برترين اخلاق مردان با شخصيت حلم و بردبارى است». [٤]

در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم كه فرمود:

«كَفى‌ بِالْحِلْمِ ناصِراً

؛ حلم براى يارى انسان كافى است». [٥]

در حديث مفصلى كه مرحوم علامه مجلسى در گفت‌وگوى امام صادق عليه السلام با «عنوان بصرى» كه براى درك علم به محضر آن حضرت آمده بود نقل مى‌كند، مى‌خوانيم كه فرمود: حلم و بردبارى تو بايد به قدرى باشد كه اگر كسى به تو

[١]. بحارالانوار، ج ٧٤، ص ١٥٤.

[٢]. غررالحكم، ص ٢٨٥.

[٣]. همان.

[٤]. همان.

[٥]. كافى، ج ٢، ص ١١٢.