پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥ - شرح و تفسير تفسير دقيق اسلام
سخن امام عليه السلام در اين تفسير عميقى كه براى اسلام كرده اشاره به اسلام واقعى و حقيقى است كه در درون جان انسان نفوذ كند و آثار آن يكى پس از ديگرى ظاهر گردد؛ نخست در مقام تسليم برآيد؛ تسليمى كه زائيده يقين است و يقينى كه مولود تصديق است و سپس اقرار از اين تصديق متولد مىشود و اين اقرار چون از عمق جان برخاسته ملازم با احساس مسئوليت در برابر فرمان الهى است و به دنبال اين احساس اعمال صالح يكى پس از ديگرى ظاهر مىشود و قلب و زبان و عمل هر سه هماهنگ مىگردند.
بنابراين اگر كسانى ايمان داشته باشند و اقرار به شهادتين كنند ولى در عمل كوتاهى نمايند چنان نيست كه مسلمان نباشند و گرنه اكثر مسلمانان از اسلام بيرون خواهند رفت، بلكه اسلامِ آنها اسلامى در مرحله پايين و ضعيف است و آنچه امام عليه السلام در اين كلام پربار بيان فرموده اسلام در درجات عالى وكامل است.
شبيه همين معنا در روايات ديگر اسلامى نيز آمده كه عمل را معيار ايمان شمردهاند. در حديثى در غررالحكم از امام امير مؤمنان عليه السلام مىخوانيم:
«الشَّرَفُ عِنْدَ اللَّهِ بِحُسْنِ الْأَعْمالِ لا بِحُسْنِ الْأقْوالِ
؛ شرف و مقام والا در نزد خداوند سبحان به اعمال نيك است نه سخنان زيبا». [١]
در حديث ديگرى در همان كتاب آمده است:
«الْعَمَلُ شِعارُ الْمُؤمِنِ
؛ عمل شعار افراد باايمان است». [٢]
از اين رو بهترين ذخيره انسان براى بعد از مرگ و روز قيامت عمل صالح شمرده شده همانگونه كه در نامه معروف «مالك اشتر» گذشت كه امام عليه السلام خطاب به مالك فرمود:
«فَلْيَكُنْ أحَبَّ الذَّخائِرِ الَيْكَ ذَخيرَةُ الْعَمَلِ الصالِحِ
؛ بهترين ذخيرهها را نزد خود ذخيره عمل صالح قرار بده». [٣]
[١]. غررالحكم، ح ٢٨٣٨.
[٢]. همان، ح ٢٧٧٧.
[٣]. نهجالبلاغه، نامه ٥٣.