پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٤ - نكته لجاجت و ريشهها و پيامدهاى آن

و بخل و لجاجت و دروغ و حسد و ظلم و ستم بر ديگران». [١]

سرچشمه لجاجت امور زيادى مى‌تواند باشد؛ از جمله حب ذات افراطى كه سبب پافشارى بر رأى و عقيده خود مى‌شود و خود بزرگ‌بينى كه سبب مى‌شود نظر خود را از همه برتر ببيند و بخل و حسادت كه او را از پذيرش نظر ديگران باز مى‌دارد و جهل و نادانى كه به انسان اجازه نمى‌دهد تمام جوانب مطلب را ببيند و تعصب شديد كه سبب پافشارى بر امور باطلى مى‌شود كه مورد تعصب اوست و دفاع بى دليل از قوم و قبيله و خانواده و بستگان كه سبب مى‌شود بر اعتقادات آنها پافشارى كند و امورى از اين قبيل.

يكى ديگر از عوامل اصلى لجاجت عدم شجاعت در بازگشت از نظرات باطل و پذيرفتن نظرات صحيح است؛ شجاعتى كه متأسفانه در بسيارى از افراد وجود ندارد و همين امر گاه سبب مى‌شود عمرى در مسير باطل بمانند و به پرتگاه‌ها كشيده شوند. تاريخ صحنه‌هاى زيادى از بدبختى‌هايى كه باعث آن افراد لجوج بودند به خاطر دارد.

قرآن مجيد در سوره «ملك» بعد از آنكه آيات روشنى را از خداوند ذكر مى‌كند به انحراف كافران اشاره كرده مى‌فرمايد: «بَلْ لَّجُّوا فِى عُتُوٍّ وَنُفُورٍ»؛ آنها در سركشى و فرار از حقيقت لجاجت مى‌ورزند». [٢]

در سوره «نوح» درباره خودپرستان زمانش مى‌خوانيم: آنها به‌قدرى لجوج بودند كه براى نشنيدن كلام نوح انگشت‌ها را در گوش مى‌گذاردند و جامه به خود مى‌پيچيدند تا سخنان بيدارگر نوح را نشنوند. «وَإِنِّى كُلَّمَا دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا أَصَابِعَهُمْ فِى آذَانِهِمْ وَاسْتَغْشَوْا ثِيَابَهُمْ وَأَصَرُّوا وَاسْتَكْبَرُوا اسْتِكْبَاراً». [٣]

[١]. بحارالانوار، ج ٦٩، ص ٢٠٩.

[٢]. ملك، آيه ٢١.

[٣]. نوح، آيه ٧.