پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣ - شرح و تفسير خنده احمقانه

خود را بر مى‌گردانند! فارغ از اين‌كه اگر ما از مرگ غافل شويم او از ما غافل نمى‌شود و به گفته امام عليه السلام:

«وَكَيْفَ غَفْلَتُكُمْ عَمّا لَيْسَ يُغْفِلُكُمْ، وَطَمَعُكُمْ فِيمَنْ لَيْسَ يُمْهِلُكُمْ‌

؛ چگونه غافل مى‌شويد از چيزى كه هرگز از شما غافل نمى‌شود و چگونه طمع داريد در چيزى كه هيچ گاه به شما مهلت نمى‌دهد». [١]

سليمان پيغمبر بزرگ خدا با آن همه قدرتى كه داشت به هنگام پايان عمر فرشته مرگ لحظه‌اى به او مهلت نداد كه از حال ايستاده بنشيند و در همان جا روح او را گرفت و با خود برد و جسم بى‌جان بعد از آنكه موريانه عصايى را كه بر آن تكيه كرده بود خورد، به زمين افتاد با اين حال ما چه انتظارى داريم.

در پايان اين كلام حكمت‌آميز، امام عليه السلام براى بيدار ساختن آن شخص غافل كه در تشييع جنازه بلند مى‌خنديد و كسانى كه همچون او فكر مى‌كنند فرمود: «بعد از اينها ما هر واعظ و اندرز دهنده‌اى را فراموش كرديم در حالى كه هدف مسائل سنگين و آفات نابود كننده قرار گرفتيم (با اين حال چه جاى غفلت و فراموشى است؟)»؛

(ثُمَّ قَدْ نَسِينَا كُلَّ وَاعِظٍ وَوَاعِظَةٍ، وَرُمِينَا بِكُلِّ فَادِحٍ وَجَائِحَةٍ!)

. تعبير به‌

«وَاعِظٍ وَوَاعِظَةٍ»

براى تعميم و گسترش است، زيرا بعضى از حوادث مانند موت از آن به عنوان واعظ تعبير مى‌شود و بعضى مانند آفت‌ها و بليه‌ها به عنوان واعظه از آن تعبير مى‌كنيم. آرى همه آنها به روشنى ما را اندرز مى‌دهند كه بيدار باشيد و به پايان زندگى خود و وظائفى بينديشند كه در برابر آن داريد. به خصوص اين‌كه معلوم نيست فردا چه كسى از ما باشد و چه كسى نباشد.

واژه «فادح» در اصل به معناى شى‌ء سنگين است سپس به هر حادثه‌اى كه بر جسم و جان انسان سنگينى كند اطلاق شده است.

واژه «جائحة» به معناى امور نابود كننده است، لذا اين دو نسبت به يكديگر از قبيل اقل و اكثر هستند.

[١]. نهج‌البلاغه، خطبه ١٨٨.