پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٥ - ١٤١ و قال عليهالسلام قِلَّةُ الْعِيَالِ أَحَدُ الْيَسَارَيْنِ

دستورات دينى مى‌بنييم توصيه به افزايش نسل شده؛ در حديث معروفى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود:

«تَناسَلُوا تَناكَحُوا فَإنّي أُباهي بِكُمُ الْأُمَمُ وَلَوْ بِالسِّقْطِ

؛ ازدواج كنيد تا نسل شما افزون شود كه من به فزونى جمعيت شما حتى به بچه‌هايى كه سقط مى‌شوند مباهات مى‌كنم». اين مضمون در احاديث متعددى در منابع شيعه و اهل سنت آمده است. [١] در آيات قرآن نيز كثرت فرزندان يكى از نعمت‌هاى مهم الهى شمرده شده است؛ در داستان نوح پيغمبر مى‌خوانيم كه به جمعيت كافران زمان خود مى‌گويد: «و گفتم: از پروردگار خويش آمرزش بطلبيد كه او بسيار آمرزنده است، تا باران‌هاى پربركت آسمان را پى در پى بر شما فرو فرستد، و شما را با اموال و فرزندان فراوان كمك كند و باغ‌هاى سرسبز و نهرهاى جارى در اختيارتان قرار دهد»؛ «فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّاراً* يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِّدْرَاراً* وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَلْ لَّكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَلْ لَّكُمْ أَنْهَاراً». [٢]

از آيات ديگر قرآن نيز استفاده مى‌شود كه همواره اقوام پيشين به كثرت اموال و فرزندان خود افتخار مى‌كردند و آن را دليل بر قدرت خود مى‌دانستند. «وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوَالًا وَأَوْلَاداً». [٣]

بنابراين نبايد از كثرت نسل وحشت داشت، بلكه بايد كوشيد مشكلات چهارگانه آنها را حل كرد.

در برابر اين دو گروه، گروه سومى هستند كه مى‌گويند: زمان‌ها و مكان‌ها و شرايط مختلف است، هرگاه شرايط، شرايط فزونى نعمت، مسكن، مراكز تحصيلى و اشتغال‌زايى فراوان باشد فزونى نسل مطلوب است؛ اما در زمانى كه آمار، با صراحت مى‌گويد: فزونى نسل با شرايط موجود هرچند تلاش و كوشش فراوان هم بشود نتيجه آن بيكارى و بيمارى و فقر است، بايد به كنترل مواليد

[١]. عوالى اللئالى، ج ٢، ص ١٢٥؛ كنزالعمّال، ج ١٦، ص ٢٧٦.

[٢]. نوح، آيه ١٠-/ ١٢.

[٣]. سبأ، آيه ٣٥.