پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٩ - شرح و تفسير بهترين راه مبارزه با فقر
شرح و تفسير بهترين راه مبارزه با فقر
امام عليه السلام در اين كلام كوتاه و نورانى خود اشاره به آثار ميانهروى در امور كرده و مىفرمايد: «كسى كه در هزينهكردن ميانهروى كند هرگز فقير نخواهد شد»؛
(مَا عَالَ مَنِ اقْتَصَدَ)
. «عال» از ريشه «عيل» (بر وزن عين) در اصل به معناى عيالمند شدن است؛ ولى اين واژه به معناى فقير نيز به كار رفته است. بعضى گفتهاند اگر از ماده «عول» باشد به معناى فزونى عيال است و اگر از ريشه «عيل» باشد به معناى فقر است و «اقتصاد» به معناى ميانهروى در هر كار مخصوصاً در امور مالى است.
اين معنا امروز هم در مقياس كوچك خانواده و هم در مقياس وسيع جامعه ثابت شده است كه اگر از اسراف و تبذير پرهيز شود و در هزينه كردن سرمايهها صرفجويى و ميانهروى گردد بسيارى از مشكلات حل مىشود؛ مشكل زمانى براى فرد يا جامعه پيدا مىشود كه حساب دقيقى براى هزينهها و نيازها در نظر نگيرد و يا بىحساب و كتاب آنچه را دارد هزينه كند كه به يقين زمانى فرا مىرسد كه فرد يا جامعه در فقر فرو مىروند.
در منابع اسلامى نيز روايات فراوانى در اين زمينه ديده مىشود، از جمله در روايتى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم:
«الإقْتِصادُ فِى النَّفَقَةِ نِصْفُ الْمَعِيشَةِ؛