پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٨ - شرح و تفسير اين چهار چيز را دريابيد

نباشد پاداش مهم‌ترى- طبق آنچه در روايات آمده- براى او ذخيره مى‌كند.

البته قبولى دعا شرايطى دارد كه ما آن را به طور مشروح در مقدمه‌ مفاتيح نوين‌ آورده‌ايم.

دوم اين‌كه: «كسى كه توفيق توبه پيدا كند از قبول آن محروم نمى‌گردد»؛

(وَمَنْ أُعْطِيَ التَّوْبَةَ لَمْ يُحْرَمِ الْقَبُولَ)

. انسان همواره در معرض لغزش‌هاست؛ هواى نفس و شهوات از درون و وسوسه‌هاى شياطين انس و جن و زرق و برق دنيا از برون دائماً طوفانى در اطراف او به راه مى‌اندازد و گاه گرفتار لغزش مى‌گردد. اگر باب توبه به روى او گشوده نشود مأيوس مى‌گردد و به دنبال آن در درياى گناه غوطه‌ور خواهد شد.

اما خداوند رحمان و رحيم درهاى توبه و اصلاح خويشتن را به روى او گشوده و وعده قبول به توبه كنندگان حقيقى داده است تا از رحمت خدا مأيوس نشوند و از مسير حق منحرف نگردند. امام سجاد عليه السلام در مناجات تائبين مى‌فرمايد:

«إلهي أنْتَ الَّذي فَتَحْتَ لِعِبادِكَ باباً إلى‌ عَفْوِكَ سَمَّيْتَهُ التَّوْبَةَ وَقُلْتَ: «تُوبوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً» فَما عُذْرَ مَنْ أغْفَلَ دُخُولَ الْبابِ بَعْدَ فَتْحِهِ‌

؛ خداوندا تو كسى هستى كه درى به روى بندگان خود گشوده‌اى و نام آن را توبه گذارده‌اى و فرموده‌اى:

«همگى به سوى خدا باز گرديد و توبه خالص كنيد» با اين حال آنان كه غافل مى‌شوند تا از اين در به سوى عفو الهى وارد شوند چه عذرى دارند».

در سومين جمله مى‌فرمايد: «كسى كه توفيق استغفار يابد از آمرزش محروم نمى‌شود»؛

(وَمَنْ أُعْطِيَ الْاسْتِغْفَارَ لَمْ يُحْرَمِ الْمَغْفِرَةَ)

. «توبه» ندامت از گذشته و بازگشت به سوى خداست و «استغفار» يكى از شرايط آن است و در واقع ذكر استغفار بعد از توبه در كلام امام عليه السلام از قبيل ذكر خاص بعد از عام است. البته گاه استغفار و توبه به يك معنا نيز استعمال مى‌شوند؛ به هر حال خداوند غفور و ودود وعده داده كه مستغفرين را مورد