پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٢ - شرح و تفسير يك رشته اندرزهاى مهم

جمله‌

«وَاحْلُمْ عِنْدَ الْغَضَبِ»

مربوط به جايى است كه عوامل غضب فراهم شده ولى حلم و بردبارى سبب مى‌شود كه انسان در مقابل كار خلاف، مرتكب خلافى نشود.

جمله‌

«وَاصْفَحْ مَعَ الدَّوْلَةِ»

اشاره به كسانى است كه به حكومت مى‌رسند و بسيار مى‌شود كه در اين هنگام افراد به تصفيه حساب‌هاى خود با مخالفان مى‌پردازند؛ امام عليه السلام مى‌فرمايد: هرگز چنين كارى را نكن.

جمله‌

«تَكُنْ لَكَ الْعَاقِبَةُ؛

عاقبت نيك در انتظار توست» ممكن است به هر چهار جمله قبل برگردد.

اين دستورات افزون بر اينكه در آيات قرآن و روايات اسلامى به صورت گسترده وارد شده، از امورى است كه عقل و خرد به آن حكم مى‌كند. زيرا اگر مردم پاسخ بدى را به بدى بدهند و به هنگام غضب طغيان كنند عكس العمل‌ها پشت سر هم رخ مى‌دهد و خشونت‌ها شدت پيدا مى‌كند و عداوت‌ها ريشه‌دار مى‌شود و گاه به خونريزى گسترده مى‌انجامد و امنيّت از همه گرفته مى‌شود؛ اما با حلم و بردبارى و عفو و مدارا و كظم غيظ، مفاسد و خشونت‌ها و عداوت‌ها در همان محل دفن مى‌گردد و آرامش و امنيّت و محبّت و دوستى جاى آن را مى‌گيرد.

تاريخ زندگى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمه هدى عليهم السلام گواه زنده‌اى بر اين است؛ هنگامى كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مكه را فتح كرد مى‌توانست از تمام جنايت‌كاران جنگى كه در طول هشت سال به او آزار رسانده بودند و از كسانى كه در سيزده‌سال كه در مكه بود انواع مشكلات و اهانت‌ها و آزارها را براى آن حضرت فراهم كرده بودند انتقام بگيرد؛ ولى چنين نكرد و فرمان عفو عمومى صادر نمود و امنيّت و محبّت جاى ناامنى و عداوت را گرفت.

اميرمؤمنان على عليه السلام نيز با جنايتكاران جنگ جمل همين معامله را روا داشت‌