پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٤ - ٢ فراريان به شام چه كسانى بودند؟

يزيد نعمان را عزل كرد و «عبيد اللَّه بن زياد» را كه مرد سفاك و خونريزى بود به جاى او برگزيد. [١]

همين نويسنده در جاى ديگر از كتاب خود مى‌نويسد: در ميدان صفين دو هزار و هشتصد نفر از صحابه همراه امام عليه السلام بودند كه در ميان آنها هشتاد و هفت نفر از بدريين و نهصد نفر از كسانى بودند كه بيعت رضوان را درك كرده بودند. [٢]

مرحوم محقق شوشترى در شرح نهج‌البلاغه‌ خود بعضى از كسانى را كه در ماجراى صفين از لشكر امام جدا شدند و به معاويه پيوستند نام برده است. از جمله: «بشر بن عصمة المزنى» و «قيس بن قرة التميمى» و «ذو نواس عبدى» و «قيس بن زيد كندى». [٣]

همين نويسنده در جاى ديگر نامه‌اى را از عقيل به على عليه السلام نقل مى‌كند كه مى‌گويد: من از مدينه براى عمره به سوى مكه مى‌رفتم. «عبداللَّه بن ابى‌سرح» را با حدود چهل جوان از فرزندان طلقا ديدم كه از قيافه آنها آثار شوم مى‌باريد. به آنها گفتم: به سوى معاويه مى‌رويد؟ (آنها سكوت كردند و پاسخى نگفتند و به راه خود ادامه دادند). [٤] از پاسخى كه امام به برادرش عقيل مى‌دهد نيز استفاده مى‌شود كه آنها از همان دشمنان قسم خورده اسلام بودند كه فقط در ظاهر اسلام را پذيرفته بودند. [٥]

[١]. فى ظلال نهج‌البلاغه، ج ١، ص ٢٤٧. در تاريخ طبرى (ج ٣، ص ٥٦١) نيز بخشى از ماجراى نعمان بن بشير آمده است‌

[٢]. تاريخ طبرى، ج ٣، ص ٣٦

[٣]. شرح نهج‌البلاغه علّامه شوشترى، ج ١٠، ص ٢٧٣. بخشى از اين افراد را طبرى در تاريخ خود و قسمتى را هم نصر بن مزاحم در كتاب صفين آورده است‌

[٤]. شرح نهج‌البلاغه علّامه شوشترى، ص ٦٠٧. اين ماجرا را ابن ابى الحديد در شرح خود ج ٢، ص ١١٨ آورده است‌

[٥]. شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحديد، ج ٢، ص ١١٩