پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٣ - ٢ فراريان به شام چه كسانى بودند؟
به صورت هيزم بسوزان و استفاده كن. هنگامى كه اميرمؤمنان اين مطلب را درباره «سهل بن حنيف» شنيد احترام خاصى براى او قائل شد. [١] و اين نشان مىدهد كه «سهل بن حنيف» از همان ابتدا مخالف با بتپرستى و موافق توحيد بود.
٢. فراريان به شام چه كسانى بودند؟
از كتب تاريخى و روايات به خوبى استفاده مىشود كه گروهى از ياران على عليه السلام را صحابه مهاجر و انصار تشكيل مىدادند و همانها بودند كه حضور چشمگيرى در ميدان جمل، نهروان و صفين داشتند و اطرافيان و نزديكان به معاويه غالباً طلقا (مشركانى كه در فتح مكه به فرمان پيغمبر از مجازات آزاد شدند و اسلام را ظاهرا پذيرفتند) و فرزندان طلقا و در مجموع بازماندگان دوران جاهليت بودند، كسانى كه براى او فعاليت گستردهاى داشتند و به فريب مردم شام مشغول بودند.
ا در اين ميان عده كمى از صحابه كه دنياى معاويه و بذل و بخششهاى بىحساب او از اموال بيتالمال قلب و روح آنها را تسخير كرده بود نه تنها از مدينه كه از كوفه و حتى در ايام جمل و صفين به او پيوستند. از جمله آنها «نعمان بن بشير انصارى» است كه دينش را به هر شيطانى كه به او مال هنگفتى مىداد مىفروخت. او از مقربين درگاه عثمان بود و هنگامى كه عثمان كشته شد پيراهن او و انگشتان قطع شده همسرش «نائله» را به شام برد و به معاويه فروخت، معاويه نيز آنها را در مسجد آويخت تا مردم شام را بر ضد على عليه السلام بشوراند.
هنگامى كه معاويه بر اوضاع مسلّط شد «نعمان» را پاداش داد و وى را امير كوفه كرد. پس از معاويه نيز از طرف يزيد امير بود؛ اما با ورود مسلم بن عقيل به كوفه،
[١]. رجوع كنيد به: بحارالانوار، ج ١٩، ص ٧٩