پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٧ - شرح و تفسير راه رستگارى

بهانه اينكه مثلًا حوصله و نشاط لازم براى اداى نماز واجب روزانه را ندارند آن را ترك كنند.

حضرت در سى‌امين توصيه به نكته سرنوشت‌سازى اشاره كرده مى‌فرمايد:

«بترس از آنكه مرگ در حالى كه تو در حال فرار از خدا و در طلب دنيايى گريبانت را بگيرد»؛

(وَإِيَّاكَ أَنْ يَنْزِلَ بِكَ الْمَوْتُ وَأَنْتَ آبِقٌ مِنْ رَبِّكَ فِي طَلَبِ الدُّنْيَا)

. «آبق» به معناى برده گريزپاست و امام عليه السلام در اينجا اسيران دنيا را به بردگان گريزپايى تشبيه كرده كه از مولاى خود؛ يعنى ذات پاك پروردگار گريخته و اسير دنيا گشته‌اند و از آنجا كه مرگ خبر نمى‌كند و انسان حال خود را در يك ساعت بعد بلكه يك لحظه بعد نمى‌داند بايد از اين موضوع برحذر باشد. در حالى كه بهترين حالات انسان به هنگام وداع با اين دنيا آن است كه در حال اطاعت پروردگار و در مسير رضاى او باشد.

آن‌گاه در سى و يكمين اندرز به مسأله دوستان و مصاحبان انسان اشاره كرده مى‌فرمايد: «از همنشينى با گنهكاران بپرهيز كه بدى به بدى ملحق مى‌شود (و معاشرت با آلودگان انسان را آلوده مى‌سازد)»؛

(وَإِيَّاكَ وَمُصَاحَبَةَ الْفُسَّاقِ، فَإِنَّ الشَّرَّ بِالشَّرِّ مُلْحَقٌ)

. اين حقيقت را هم تجربه ثابت كرده و هم دليل عقل كه انسان از همنشين خود تأثير مى‌پذيرد و بر اساس «محاكات» صفات و رفتار او را تكرار مى‌كند. در روان‌شناسى امروز اين مطلب تا آن اندازه پيش رفته است كه بعضى معتقدند دوستانى كه معاشرت تنگاتنگ با هم دارند از نظر قيافه نيز تدريجاً با يكديگر شباهت پيدا مى‌كنند.

بعضى از شارحان ملحق شدن شر به شر را در اينجا به اين معنا دانسته‌اند كه اگر عذابى از سوى خدا نازل شود افرادى را كه در يك مجلس جمع‌اند فرا مى‌گيرد و افراد غير فاسق بر اثر معاشرت با فاسقان به سرنوشت آنها گرفتار