«عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي كِتابٍ لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى‌»[١]؛ و مخزون فرموده است علم همه را در نفوس ملائكه موكّله بر خلق و رزق و حيات و ممات و مدبّره امور جميع كائنات؛ و مخزون فرموده است در قرآن مجيد و فرقان حميد خود، چنانچه مى‌فرمايد:

«وَ تَفْصِيلَ كُلِّ شَيْ‌ءٍ»[٢]؛ «فيه تبيانُ كلّ شي‌ء»[٣]؛ و مخزون و مكنون فرموده است در الواح موجودات سماويّه و ارضيّه و مكنون و مخزون فرموده است علم جميع آنها را در قلب خاتم انبيا و ائمّه هُدى عليهم السلام، چنانچه فرموده: «وَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ»[٤] و جميع علومى كه مخزون است در اين خزائن، كلًاّ معلومات اللَّه‌اند از حيثى و علوم اويند از حيثى؛ و همه را ايثار و اختيار فرموده و هر وقت هر قدر از آنها را بخواهد ظاهر مى‌سازد و هر قدر را بخواهد مخزون و مخفى مى‌دارد، چنانچه فرمود:

يُبْسَطُ لنا العلمُ فيعلم، و يُقْبَضُ عنّا فلا نعلم‌[٥] و كيفيّت اين قبض و بسط در قنوت سيّدالشهداء عليه السلام مذكور شد و گمان نمى‌كنم كه مسلمى منع كند اطلاق علم را بر اين مخزونات و مغيّبات حادثه موجوده در الواح قضائيّه و قدريّه و ساير خزائن مذكوره، با آنكه جميع اين علوم را للَّه‌نداند- و لام در اينجا براى تمليك و اختصاص- زيرا كه خداوند اقدس، خود در كلام مجيد خود، در چند موضع، بعضى از علوم حادثه مستقبله زمانيّه را كه بايد بعد به عرصه ظهور آيد، اسناد به خوديّت داده و آنها را علم خود ناميده و حال آنكه جميع آنها بر او ظاهر بوده است در علم مخزون مكنون، پيش از آنكه به عرصه ظهور آيند، از جمله آنها اين موضع است كه مى‌فرمايد: «جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْها إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلى‌ عَقِبَيْهِ»[٦].

بيضاوى در تفسير اين آيه گفته كه: «وقبل ليعلم رسوله والمؤمنون، لكنّه أسند إلى نفسه لأنّهم خواصّه»[٧]، و هر عاقلى كه اطّلاع بر اقوال مفسّرين و احاديث سابقه به هم‌

[١]. طه( ٢٠): ٥٢.