مجموعه رسائل در شرح احاديثي از کافي - سلیمانی آشتیانی، مهدی؛ درایتی، محمد حسین - الصفحة ٤٥٠ - فصل دوم در ذكر مذهب صوفيّه

مرد كامل هر دو بيند در عيان‌

او يقين داند نماند در گمان‌

اختيار آن اختيارش نيست كرد

اختيارش چون سوارى زير كرد

قدرتش در اختيارى آنچنان‌

كى كند نفى اختيارى را چنان‌

خواستش ميگوى بر وجه كمال‌

كه نباشد نسبت جبر و ضلال‌

چون‌كه گفتى فسق من خواست ويست‌

خواست خود را نيز هم ميدان كه هست‌

آنكه بى خواه توهم فسق تو نيست‌

فسق با جبرش تناقض گفتنى است‌

پاى دارى چون كنى خود را تو لنگ‌

دست دارى چون كنى خود را تو جنگ‌

خواجه چون بيلى بدست بنده داد

بى زبان معلوم شد او را مراد

دست همچون بيل اشارت‌هاى اوست‌

آخر انديشى عبارت‌هاى اوست‌

چون اشارت‌هاش بر خانت نهى‌

در وفاى آن اشارت‌ها دهى‌

پس اشارت‌هاش اسرارت دهد

بار بردارد زتو كارت دهد

حاملى محمول گرداند تو را

قابلى مقبول گرداند تورا

قابل امر ونهى قابل شوى‌

وصل جويى بعد از آن واصل شوى‌

سعى شكر نعمتش قدرت بود

جبر تو انكار آن نعمت بود

جبر نعمت از كفت بيرون كند

شكر نعمت نعمتت افزون كند

جبر تو خفتن بود در ره مخسب‌

تا نبينى آن در و در گه مخسب‌

هين مخسب اى جبرى بى اعتبار

جز بزير آن درخت ميوه‌دار

تا كه شاخ افشان كند هر لحظه باد

بر سرت دايم بريزد نقل و زاد

هر كه ماند از جاهلى بى شكر و جبر

او همين داند كه گيرد پاى جبر