تبليغ در قرآن - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٢٢١
آشكار است. همينطور شخصيتهاى ممتاز و معصوم را در بسيارى از موارد با امدادهاى غيبى مؤيّد مىكند و رشته نامرئى ارتباط معنوى را به دست مخاطبان خود مىدهد.
استفاده از ابزار داستان در روايات اهل بيت عليهم السلام نيز مشهود است و نشان مىدهد كه مبلّغان پيام الهى نيز بايد در عمليات پيامرسانى، ضمن استفاده از داستان، خود را با روش قرآنى هماهنگ سازند تا از دستاوردهاى اين ابزار كارآمد بهرهمند گردند.
٦- ضربالمثل يكى از وسايل كارآمد و ارزشمندى كه در ارائه مقصود مبلّغ و گوينده، نقشى بسزا دارد، مَثَل و مِثال است. در تعريف مثل گفتهاند: «جملهاى است مختصر و مشتمل بر تشبيه يا مضمون حكيمانه كه به سبب روانى لفظ و روشنى معنى و لطف تركيب، شهرت عام يافته باشد و همگان آن را بدون تغيير و يا با اندك تغيير در محاوره به كار برند.» «١» اين تعريف براى ضربالمثلهاى معروف و مصطلح است و گرنه دايره مثالزنى وسيعتر از اين است و هر گويندهاى مىتواند براى تفهيم مقصود خود، آن را به يك مطلب يا پديده معقول يا محسوس تشبيه كند ولى بايد دانست كه «در مثل چهار چيز مجتمع است كه در سخنان ديگر با هم جمع نمىشود و آن عبارت است از: كوتاهى و كمى لفظ و روشنى معنى و خوبى تشبيه و لطف كنايه و اين، آخرين پايه بلاغت سخن است.» «٢» فوائد بهكارگيرى «مثل» در علم معانى و بيان فراوان است، زيرا مثل از خشكى و تلخى پند و اندرز صريح مىكاهد و خاطر را لذّت و طبع را مسرّت مىبخشد و در الفاظ كم معانى فراوان ارائه مىدهد و با سخنى كوتاه، انديشههاى ژرف حاصل مىشود و در پرده كنايه و اشاره- كه رساتر از تصريح است- مطالبى عالى مطرح مىكند. «٣» قرآن و مثل واژه «مَثَل» حدود هشتاد بار در قرآن مجيد آمده و نزديك به همين تعداد نيز واژه