انگيزه‌هاى كتمان‌ بدون ترديد فاصله گرفتن از جاده مستقيم حق‌طلبى و حق‌گويى، بر اثر انگيزه‌هاى پست مادّى صورت خواهد گرفت و صحنه گردان باطل‌گرايى و مادّه‌پرستى نيز چيزى جز نفس امّاره و شيطان وسوسه‌گر نخواهد بود؛ مبلّغى كه از مقام رفيع امانت و صداقت سقوط مى‌كند و خشنودى و رضايت الهى را با خشم و غضب او مبادله مى‌نمايد، به‌طور قطع از عالم معنويت و ايمان واقعى بريده، در دام رذالت و حقارت دنياگرايى گرفتار شده است و عوامل اغواگرى چون، شيطان، دنياطلبى، حسادت، حماقت و ... او را به چاه ويل حق‌پوشى پرتاب نموده است:
١- وسوسه شيطان:
امام حسن عسگرى عليه السلام، طى نامه‌اى كه در پاسخ به مسائل اعتقادى نوشته، ضمن تبيين فلسفه حكيمانه بعثت پيامبران و اينكه آن بزرگواران در حال ضعف و قوّت هرگز از بيان حقايق الهى شانه خالى نكردند، به دخالت شيطان در ايجاد انگيزه حق‌پوشى تصريح كرده، مى‌فرمايد:
«... وَ طَبَقَةٌ اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ؛ شَأْنُهُمُ الرَّدُّ عَلى‌ اهْلِ الْحَقِّ وَ دَفْعِ الْحَقِّ بِالْباطِلِ ...» «١» شيطان بر گروهى چيره گشته (در نتيجه:) كار آنان، مانع تراشى در برابر حق‌پويان و نابودى حق به‌وسيله باطل است.
٢- دنياطلبى:
فروختن كتاب الهى به بهاى اندك و پست مادّى- كه در آيه ١٨٧ سوره آل عمران، ذكرش رفت- انگيزه ديگر كتمان حق و پيمودن وادى هولناك باطل است.
٣- حسادت:
گرم شدن تنور رذائل اخلاقى بويژه با هيزم حسد، آدمى را از هستى ساقط مى‌كند و تعادل روحى او را آشفته مى‌سازد و به كارهاى ابلهانه‌اى از جمله خيانت در پيام الهى وادارش مى‌كند. قرآن مجيد در آيه ٥٤ سوره نساء به اين عامل اشاره كرده و حضرت امام عسكرى در ادامه سخن پيشين فرموده است: