كه بايستى در عقيده و عمل، سرمشق ديگران قرار گيرد، همين‌طور سلسله مبارك پيامبران، جملگى در چنين جايگاهى قرار دارند:
«انَّ اللَّهَ اصْطَفى‌ آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ ابْراهيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمينَ» «١» همانا خداوند، آدم، نوح، خاندان ابراهيم و خاندان عمران را بر جهانيان برترى داد.
همچنين انسانهاى پاك و وارسته در سطوح گوناگون در ميدانهاى مختلف به قهرمانى قرآنى مفتخر و به جامعه انسانى معرفى شده‌اند. الگوهاى قرآنى را مى‌توان در چهار سطح؛ عاليترين، عالى، خوب و متوسط سطح‌بندى كرد.
الف- عاليترين الگوها اسوه‌ها و قهرمانها ممكن است تبليغ در قرآن ٢٠٤ معرفى الگوهاى منفى ص : ٢٠١ در يك يا چند ويژگى نيكو سرمشق و اسوه باشند همان‌گونه كه مى‌توانند در همه فضايل انسانى و در عاليترين سطح، امام و قدوه باشند.
منظور از عاليترين الگو، شخصيت جامعى است كه در همه خوبيها سرآمد باشد و در افقى قرار گيرد كه همه امّتها در حد توانايى و استعداد خويش از او سرمشق بگيرند.
قرآن كريم از اين الگوها با عنوان «اسوه حسنه» ياد مى‌كند. اين واژه گرچه در معناى وصفى خويش شامل همه الگوهاى نيكو مى‌شود ولى ياد كرد آن در موارد خاص و استثنايى، آن را در رديف اصطلاحات قرآنى قرار داده و در سطح مطلق طرح كرده است.
«اسوه حسنه» تنها در سه آيه قرآن آمده كه دو آيه پيرامون حضرت ابراهيم عليه السلام و همراهان اوست و يك آيه نيز در مورد پيامبر عظيم‌الشأن اسلام است؛ در آيه ٤ سوره ممتحنه ضمن بازگو كردن بت‌شكنى حضرت ابراهيم عليه السلام و اعلام برائت او و همراهانش از هر چه غير خدا مورد پرستش قرار گيرد و تأكيد آنان بر توحيد ناب- كه اساس تديّن و انسانيت و آزادگى و وارستگى است- اعلام مى‌كند كه آنها «اسوه حسنه» براى شما هستند، همچنين پيوند محكم آنان را با پروردگار عالم در قالب نيايش خالصانه بيان مى‌كند سپس بر الگو بودن آنان تأكيد كرده، مى‌فرمايد: