تبليغ در قرآن - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٠١
است. «١» از اين رو قرآن مجيد، مؤمنانرا بهخاطر گفته بىكرده، سرزنش كرده، مىفرمايد:
«يا ايُّها الَّذينَ امَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَاللَّهِ انْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ» «٢» اى كسانى كه ايمان آوردهايد، چرا سخنى مىگوييد كه [به آن] عمل نمىكنيد؟! نزد خدا بسيار خشمآور است كه سخنى بگوييد و بدان عمل نكنيد.
گفتن و عمل نكردن، دانستن و به كار نبستن و خواندن و نرفتن، كارى سفيهانه و غير عاقلانه است. قرآن مجيد به گويندگان بىعمل مىگويد:
«اتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ انْفُسَكُمْ وَ انْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتابَ افَلا تَعْقِلُونَ» «٣» آيا مردم را به نيكى فرمان مىدهيد و خويشتن را فراموش مىكنيد، در حالىكه شما كتاب (آسمانى) تلاوت مىكنيد، آيا نمىانديشيد؟! واعظ و گويندهاى كه به گفتههاى خويش عمل نكند، پند و سخنش از ايمان و انگيزه دينى سرچشمه نمىگيرد و طبيعى است كه انگيزههاى غير الهى و مادّى او را به موعظه و تبليغ واداشته است و رسول خدا صلى الله عليه و آله، چهره واقعى چنين كسانى را اينگونه ترسيم مىكند:
«مَرَرْتُ لَيْلَةَ اسْرِىَ بى عَلى اناسٍ تُقْرَضُ شَفاهُمْ بِمَقاريضَ مِنْ نارٍ فَقُلْتُ: مَنْ هؤُلاءِ يا جِبْرائيلُ؟ فَقالَ هؤُلاءِ خُطَباءُ مِنْ اهْلِ الدُّنْيا مِمَّنْ كانُوا يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ يَنْسَوْنَ انْفُسَهُمْ» «٤» شبى كه مرا به آسمانها بردند، مردمى را ديدم كه لبهايشان با قيچىهاى آتشين، قطع مىشد، پرسيدم: اى جبرئيل! اينان كيانند؟ گفت: اينها گويندگان دنيا پرستند؛ از جمله كسانى كه مردم را به نيكى فرمان مىدهند و خويشتن را فراموش مىكنند!