بخش سوّم: پيام گيرنده‌ سومين ركن تبليغ، «مخاطب» يا «پيام گيرنده» است كه با نبود او، تبليغ و پيام‌رسانى معنى نخواهد داشت؛ پيام‌گزار همواره به سوى پيام‌گير مى‌رود تا با عمليات تبليغى، او را در افكار و عقايد خويش شريك سازد و با خود همراه كند، اگر مبلّغ، مخاطبى نيابد و با او ارتباطى برقرار نسازد، بدين معناست كه تبليغى صورت نگرفته و مُبلّغ، كارى انجام نداده است.
ضرورت شناخت پيام گيرنده‌ ارتباط ميان مبلّغ و مخاطب همواره از راه فكر و انديشه برقرار مى‌شود كه عاليترين نوع ارتباط انسانى است و شناخت نسبى طرفين از يكديگر، نخستين لازمه چنين ارتباطى به‌شمار مى‌رود و مبلّغى كه بدون شناخت مخاطب، دست به تبليغ مى‌زند، در واقع، تير در تاريكى افكنده و نبايد در انتظار به هدف نشستن آن بنشيند. شناخت مخاطب، شرط اساسى موفقيت در تبليغ است و عقل و حكمت بر ضرورت آن تأكيد دارند.
قرآن مجيد، شناخت مخاطب را از سوى پيامبران به‌طور تلويحى بيان كرده و برخوردهاى گوناگون آنان با ملتهاى مختلف و در زمان و مكان متفاوت، نشانه شناخت آنان است كه در سراسر قرآن به وضوح نمايان است و به تعبير قرآنى «همزبانى» ويژگى همه پيامبران اعزامى از سوى خدا بوده تا پيامبر و امّت به‌آسانى موقعيت يكديگر را درك كنند، زبان همديگر را بفهمند و ارتباط كامل و واقعى فكرى با هم برقرار كنند و