٤- جامع و كامل بودن‌ قرآن، كتاب انسان‌سازى است و با شناخت كامل و همه‌جانبه‌اى كه خالق هستى از انسان و نيازهاى انسانى او دارد، قرآن را به‌گونه‌اى طراحى كرده و فرستاده كه انسان را در رسيدن به تكامل و سعادت، يارى بخشد و همه ابعاد انسانى او را سيراب سازد به تعبير علّامه طباطبايى:
قرآن مجيد مشتمل بر هدف كامل انسانيت است و آن را به كاملترين وجه بيان مى‌كند؛ زيرا هدف انسانيت، كه با واقع‌بينى سرشته شده، جهان‌بينى كامل و به‌كار بستن اصول اخلاقى و قوانين عملى است. كه مناسب و لازمه همان جهان‌بينى باشد- و قرآن مجيد، تشريح كامل اين مقصد را به عهده دارد. «١» و انسان را در فكر و عمل به بهترين وجه راهنمايى مى‌كند؛ «... يَهْدى‌ الَى الْحَقِّ وَ الى‌ طَريقٍ مُسْتَقيمٍ» «٢» (قرآن) به‌سوى حق و راه راست هدايت مى‌كند.
همچنين قرآن در هدايت فكرى و عملى از هيچ نكته‌اى فروگذار نكرده و جايى براى اظهار نظر ديگران باقى نگذاشته است:
«وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَىْ‌ءٍ وَ هُدًى وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى‌ لِلْمُسْلِمينَ» «٣» ما كتاب (قرآن) را بر تو نازل كرديم كه بيانگر همه‌چيز و (مايه) هدايت و رحمت و بشارت مسلمانان است.
همچنين قرآن، علاوه بر معارف بلند و عميقى كه خود براى اوّلين بار براى بشر مطرح ساخته، همه آنچه را كه پيامهاى آسمانى پيشين آورده بودند، با خود دارد كه نشان جامعيت آن است؛