تبليغ در قرآن - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٤٢
چه مىگويد؟ از چه مجرايى؟ به كى؟ و با چه تأثيرى؟» «١» نويسنده ديگرى مىنويسد:
«از نظر كارشناسان تبليغات، شش چيز اركان تبليغ را تشكيل مىدهد كه عبارتند از: پيام، پيامدهنده، پيامگيرنده، ابزار، تأثير و عكسالعمل.» «٢» در ميان عناصر ياد شده، مبدأ پيام، پيام، پيامگزار و پيامگير از اولويت و اهميت برخوردارند و به نظر ما اركان تبليغ بهشمار مىروند و آيه شريف زير نيز تا حدّ زيادى بر اين نظر صحه مىگذارد:
«امَنَ الرَّسُولُ بِما انْزِلَ الَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ امَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ ...» «٣» پيامبر به آنچه از سوى پروردگارش بر او نازل شده، ايمان آورده است و همه مؤمنان (نيز) به خدا و فرشتگان او و كتابها و فرستادگانش، ايمان آوردهاند.
در اين آيه، «من ربّه»، مبدأ پيام، «امن و كتبه»، پيام و محتواى آن، «رسله و ملائكته» پيامگزاران و «مؤمنون» پيامگيران را نشان مىدهد و صرف نظر از شرايط و لوازم، اهداف ابزار، راهها و روشهاى تبليغ- كه در فصلهاى ديگر كتاب به بحث نهاده شده است- با وجود چهار ركن ياد شده، عمليات پيامرسانى، تحقق مىيابد و با فقدان هر يك از آنها تبليغى صورت نمىگيرد، در اين فصل، اركان ياد شده را در سه بخش تبيين مىكنيم و نظر به اهميت و ارتباط تنگاتنگ ميان مبدأ پيام و پيام اين دو در يك بخش بيان مىشود.