تبليغ در قرآن - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٢١٤
شيوايى آن اعتراف كردهاند.
در صدر اسلام پس از آنكه آوازه قرآن منتشر شد، افراد متعددى از داخل و خارج مكه براى شنيدن آن، خود را به پيامبر صلى الله عليه و آله مىرساندند و جملگى بدون استثنا واله و مبهوت آهنگ خوش قرآن مىشدند، برخى ايمان مىآوردند و برخى بر كفر و الحاد خويش لجاجت مىكردند. حتى كسانى چون ابوجهل، ابوسفيان و ... كه در رديف سرسختترين دشمنان اسلام بودند. شبهاى متوالى مخفيانه از دوستان خويش در اطراف خانه پيامبر صلى الله عليه و آله شب ر تبليغ در قرآن ٢٢٣ قرآن و مثل ص : ٢٢١ ا تا صبح به شنيدن آيات قرآن به سر مىبردند كه پيامبر صلى الله عليه و آله با آوازى خوش در نماز خود قرائت مىكرد. «١» امام زينالعابدين عليه السلام قرآن را بسيار زيبا مىخواند، بهگونهاى كه سقّايان رهگذر در مقابل خانه امام مىايستادند و به قرائت امام گوش جان مىسپردند. «٢» ٤- تاريخ بخش مهمّى از آيات و سورههاى قرآن به تاريخ گذشتگان اختصاص دارد، چنانكه برخى از آيات نيز تاريخ آينده را ترسيم مىكند. چنين كارى جهت عبرتآموزى مخاطبان از فرجام نيك و بد گذشتگان انجام مىگيرد و نقل تاريخ با اين هدف همراه است كه «گذشته چراغ راه آينده است» همانطور كه امير مؤمنان عليه السلام مىفرمايد:
«عِبادَ اللَّهِ انَّ الدَّهْرَ يَجْرى بِالْباقينَ كَجَرْيِهِ بِالْماضينَ؛ لا يَعُودُ ما قَدْ وَلّى مِنْهُ وَ لا يَبْقى سَرْمَداً مافيهِ، آخِرُ فِعالِهِ كَاوَّلِهِ، مُتَشابِهَةٌ امُورُهُ، مُتَظاهِرَةٌ اعْلامُهُ ...» «٣» بندگان خدا! زمانه با بازماندگان همانگونه رفتار مىكند كه با گذشتگان كرد. آخرين كردارش چون نخستين است. آنچه از آن گذشته ديگر باز نمىگردد و آنچه در آن است، جاودان نمىماند، كارهايش همانند يكديگر است و نشانههايش هماهنگ است.
قرآن مجيد از يكسو به عملكرد نيك و تحسينبرانگيز مؤمنان در طول تاريخ