محيطهاى آلوده و به دور از فرهنگ انسانى رشد يافته باشد، بهترين روشى كه در اين ميدان كاربرد دارد، روش تدرّج يا تبليغ گام به گام است كه با توجه به شرايط زمانى ظهور اسلام، توسط رسول خدا صلى الله عليه و آله اعمال شد و بسيار موفق بود. قرآن مجيد نخست در ارائه تئورى و طراحى پيامگزارى خود بر اين روش تأكيد و تصريح مى‌كند و مى‌فرمايد:
«وَ قُرآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزيلًا» «١» و قرآنى كه آن را تقسيم كرديم تا آن را با درنگ بر مردم بخوانى و آن را به‌تدريج نازل كرديم.
همچنين به فلسفه تدريجى بودن خود اشاره كرده، مى‌فرمايد:
«وَ قالَ الَّذينَ كَفَرُوا لَوْلا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرآنُ جُمْلَةً واحِدَةً كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهَ فُؤادَكَ وَ رَتَّلْناهُ تَرْتيلًا» «٢» كسانى كه كافر شدند گفتند: «چرا قرآن يكجا بر او نازل نمى‌شود؟» اين به خاطر آن است كه قلب تو را با قرآن محكم كنيم و (از اين رو) آن را به تدريج بر تو خوانديم.
و در مرحله عمل نيز روش تدرّج را در سه محور پيام، انتخاب پيامگير و پيامگزارى مراعات كرده است.
الف- پيام‌ محتواى دين الهى كه شامل معارف حقيقى و احكام شرعى است درصدد اصلاح همه شؤون اجتماع انسانى است ولى تغيير ناگهانى عقائد، اخلاق و اعمال نادرست مردم كه در طول قرنها به آن خو گرفته‌اند، كارى وحشت‌انگيز و محال است، از اين رو اسلام، نخست سيماى كلى و دورنمايى از باورهاى راستين خود را به طور مجمل مطرح كرد سپس به تبيين جزء جزء آن پرداخت؛ اين روش تدريجى بدان جهت اعمال شد تا مردم از دريافت پيام، زده نشوند و دلها در پيوند اجزاى پيام الهى به يكديگر متزلزل نگردند.