توان و ظرفيت دريافت همه پيامها و محتويات بلند و عالى آن را در هر سطح و شرايطى دارا بودند؛ امير مؤمنان عليه السلام مى‌فرمايد: رسول خدا صلى الله عليه و آله به من فرمود:
«اى على! امشب آيه «وَ تَعِيَها اذُنٌ واعِيَةٌ» «١» بر من نازل شد و من از پروردگارم خواستم كه آن گوش شنوا را گوش تو قرار دهد و خدا نيز خواسته مرا اجابت كرد.» «٢» همان‌گونه كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله مرز فكر و استعداد مخاطبان خويش را مراعات مى‌كرد، به مبلّغان ديگر نيز آموخت كه چنين باشند؛ نقل شده روزى سلمان فارسى مشغول موعظه و ارشاد شخصى بود و رسول خدا صلى الله عليه و آله آن دو را زير نظر داشت و متوجه شد كه سلمان، مطالب سنگينى را كه از گنجايش فكرى مخاطب فراتر است، به او القا مى‌كند، از اين رو سلمان را از چنين كارى بازداشت. «٣» امير مؤمنان عليه السلام نيز با اشاره به سينه خويش مى‌فرمايد:
«انَّ هاهُنا لَعِلْماً جَمّاً لَوْ اصَبْتُ لَهُ حَمَلَةً! بَلى‌ اصَبْتُ لَقِناً غَيْرَ مَأْمُونٍ عَلَيْهِ، مُسْتَعْمِلًا آلَةَ الدّينِ لِلدُّنْيا ...» «٤» در اين جا دانشى فراوان انباشته است؛ كاش كسانى را مى‌يافتم كه آن را تحمل مى‌كردند، آرى باهوشانى را مى‌يابم كه قابل اعتماد نيستند و دين‌را وسيله رسيدن‌به دنيا قرار مى‌دهند! يكى از شيعيان از سوى امام صادق عليه السلام به مأموريتى رفت و متوجه شد كه بسيارى از مردم به معتقدات صحيح و عالى اسلام پايبند نيستند. از اين وضع بسيار غمگين شد. در بازگشت به امام عرض كرد؛ ما بايد از چنين كسانى- كه اعتقادات سست دارند- بى‌زارى بجوييم! امام فرمود: در اين صورت ما نيز بايد از شما بى‌زارى بجوييم، زيرا نزد ما چيزهايى هست كه شما از آن بى‌خبريد! سپس فرمود: