تبليغ در قرآن - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٤٨
و همانگونه كه ياد كرديم، مبلّغان نيز موظّفند هر كس را به تناسب فكر و انديشه خويش بر سر اين سفره بنشانند.
٣- ظرفيت مخاطبان مبلّغ همواره بايد، ظرفيت فكرى و كشش اعتقادى مخاطب را در نظر بگيرد و هيچگاه مطلبى را فراتر از محدوده توان او مطرح نسازد، در غير اين صورت، علاوه بر خنثى شدن تبليغ نسبت به مخاطب، پيام نيز ضايع مىشود. امام صادق عليه السلام از قول پيامبر صلى الله عليه و آله چنين نقل مىكند:
«انَّ عيسَى بْنَ مَرْيَمَ قامَ فى بَنى اسْرائيلَ فَقالَ: يا بَنى اسْرائيلَ لا تُحَدِّثُوا بِالْحِكْمَةِ الْجُهَّالَ فَتَظْلِمُوها وَ لا تَمْنَعُوها اهْلَها فَتَظْلِمُوهُمْ ...» «١» عيسى بن مريم عليه السلام در بنى اسرائيل بهپا خاست و فرمود: اى فرزندان اسرائيل! حكمت را به نادانان نگوييد كه دراين صورت آن را ضايع كردهايد و آن را از اهلش دريغ نداريد كه دراين صورت به آنان ستم كردهايد! در سخنان اهل بيت عليهم السلام درجات ايمان به نردبانى تشبيه شده كه مخاطب بايد پلههاى آن را يكى پس از ديگرى طى كند و مبلّغ موظّف است كه ترتيب پلّهها را نسبت به پيامگيران مراعات كند و آنان را وادار نسازد كه بدون پا نهادن بر پلّه دوم- مثلًا- بر پلّه سوم قرار گيرند و ... چنين كارى، تحميلى شكننده است كه مخاطبان را به جاى ترقّى به سقوط مىكشاند. امام صادق عليه السلام پس از تمثيل بالا چنين رهنمود مىدهد:
«... وَ اذا رَأَيْتَ مَنْ هُوَ اسْفَلَ مِنْكَ بِدَرَجَةٍ فَارْفَعْهُ الَيْكَ بِرِفْقٍ وَ لا تَحْمِلَنَّ عَلَيْهِ ما لا يُطيقُ فَتَكْسُرُهُ فَانَّ مَنْ كَسَرَ مُؤْمِناً فَعَلَيْهِ جَبْرُهُ ...» «٢» هرگاه كسى را (در ايمان) يك درجه پايينتر از خويش ديدى، او را با ملايمت به سوى خود