هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَميمٍ مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اثيمٍ عُتُلٍّ بَعْدَ ذلِكَ زَنيمٍ» «١» از تكذيب‌كنندگان اطاعت نكن، آنها دوست دارند نرمش نشان دهى و نرمش نشان دهند. از هر سوگند خورنده پستى اطاعت نكن، كسى كه بسيار عيبجو و سخن‌چين است، بسيار مانع كار خير مى‌شود و گناهكار است، علاوه بر اين، كينه‌توز و پرخور و خشن و بدنام است.
از لحن آيات و از آنچه در تواريخ آمده است به خوبى استفاده مى‌شود كه وقتى مشركان كوردل، سرعت پيشرفت آيين اسلام را مشاهده كردند به فكر افتادند كه از طريق دادن امتيازاتى به پيامبر صلى الله عليه و آله امتيازاتى از او بگيرند، و او را به نوعى سازش بكشانند ... ولى قرآن بارها به پيامبر صلى الله عليه و آله هشدار داده كه هرگز كمترين انعطافى در برابر اين پيشنهاد انحرافى از خود نشان ندهند و با اهل باطل هرگز مداهنه نكند. «٢» امير مؤمنان عليه السلام نيز مى‌فرمايد:
«لا يُقيمُ امْرَ اللَّهِ سُبْحانَهُ الَّا مَنْ لا يُصانِعُ وَ لا يُضارِعُ وَ لا يَتَّبِعُ الْمَطامِعَ» «٣» فرمان خدا را برپا ندارد جز كسى كه در حق مدارا نكند و خود را خوار نسازد و پى طمعها نتازد.
٤- خصلتهاى ناروا مبلّغ علاوه بر آراسته بودن به صفات و ويژگيهاى نيك، بايستى از همه صفات نكوهيده و كردار زشت نيز پيراسته باشد؛ زدودن زشتيها از افراد و جامعه، بخشى از رسالت مبلّغ را تشكيل مى‌دهد حال، اگر خود به آنها آلوده باشد، آيا از عهده نابودى آنها برمى‌آيد؟ چنين مبلّغى به مأمور بهداشت يا پزشكى مى‌ماند كه با داشتن بيمارى‌هاى مسرى و مزمن به كار بهداشت و مداواى ديگران بپردازد؛ آيا چنين كارى، خردمندانه است؟
براى پرهيز از چنين وضعيت نابهنجارى، مبلغ بايد در سطح بسيار بالايى از رذائل اخلاقى فاصله داشته باشد، مرتكب هيچ‌گونه گناه كبيره‌اى نگردد و اصرار بر گناهان صغيره نداشته باشد. ويژگى نخست، شرط كافى تبليغ است و دو ويژگى ديگر شرط لازم‌