آینه یقین (ترجمه کشف الیقین) - علامه حلی - الصفحة ٥٦ - مبحث دوم در فضايل نفسانى على
سوى يمن براى داورى بين آنان، عزيمت نمايم، با شگفتى از اين فرمان و ارجاع اين امر خطير به من، عرض كردم، يا رسول اللَّه به من مأموريت قضاوت مىدهى، با اين كه جوانى نورس بيش نبوده و به مسائل قضاوت وارد نيستم! رسول خدا ٦ دست بر سينهام نهاده و برايم دعا كرد و فرمود: خدايا! قلب او را هدايت و راهنمايى كن و زبانش را در بيان حق ثابت و استوار گردان، على ٧ فرمود: به خدايى كه دانه را در دل خاك مىشكافد، پس از اين دعا، در هيچ داورى بين دو تن اقدام نكردم كه برايم ترديدى پديد آيد.
[١] نسائى در صحيح و احمد بن حنبل در مسند گويد: على ٧ فرمود: در آن هنگام
[١]. مسند احمد بن حنبل، ج ١، ص ٨٣ و ٨٨ و ١٥٦ به اسناد از حارثة بن مضرب، از على ٧ كه فرمود:
رسول خدا ٦ مرا به سوى يمن فرستاد، عرض كردم يا رسول اللَّه: مرا به سوى گروهى مىفرستى كه عمرشان از من زيادتر است، تا بين آنها قضاوت كنم؟ فرمود: برو و به كارت مشغول باش، چرا كه خداى متعال، در آينده نزديك و به هنگام انجام مأموريت، زبانت را استوار و قلبت را راهنمايى خواهد كرد، و در ج ١، ص ١١١ به اسناد از حنش، از على ٧ كه فرمود: رسول اكرم ٦ مرا به سوى يمن فرستاد، عرض كردم يا رسول اللَّه، براى امر قضاوت مرا به جايى و به سوى مردمى مىفرستى كه عمرشان از من زيادتر و تجاربشان بيشتر است، در حالى كه من جوانى كم تجربهام و بينشى در امر قضا ندارم؟ فرمود: رسول اكرم ٦ دست بر سينهام نهاد و برايم دعا كرد و فرمود: پروردگارا! زبانش را محكم و قلبش را هدايت كن، سپس فرمود: يا على، در آن هنگام كه در مجلس داورى بين متخاصمين نشستى، در قضاوت بين آنها عجله مكن و زمانى كه سخن اوّلى را شنيدى، سخن دومى را نيز تا آخر گوش كن، اگر اين دستور العمل را اجرا كنى، داورى بين آنها برايت روشن و مشكلى نخواهى داشت، على ٧ فرمود: بعد از اين دعا و دستور العمل، اختلافى در امر قضاوت نداشتم و يا آنكه فرمود: مشكلى در كارم پيش نيامد و قريب به همين الفاظ در ج ١، ص ١٤٩ در مسند وجود دارد؛ خصائص نسائى، ص ٩٢، شماره ٣٢- ٣٧ العمده ابن بطريق، ص ٢٥٦، شمارههاى ٣٩٦- ٤٠٠ با اندك اختلافى در لفظ حديث؛ ترجمه امام على ٧ من تاريخ دمشق ابن عساكر، ج ٢، ص ٤٩٠، شماره ١٠٢٠؛ منتخب كنز العمال، در حاشيه مسند احمد بن حنبل، ج ٥، ص ٣٧؛ كنز العمال، ج ١٣، ص ١١٣، حديث ٣٦٣٦٩، و ص ١٢٠، حديث ٣٦٣٨٦؛ انساب الاشراف بلاذرى، ج ٢، ص ١٠٠ و ١٠١، شماره ٣٢ و ٣٣؛ تذكرة الخواص، باب ٢، ص ٤٩؛ الرياض النضره، ج ٣، ص ١٦٧؛ ذخائر العقبى، ص ٨٣.