یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٨ - نسل جوان یا نسل جدید

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٠٨

است از فلسفه یونانی. مردمی به علل مختلف به نشر و شرح و اشاعه کتب فلسفی و اجتماعی یونانی و هندی و ایرانی پرداختند. با منطق و طرز استدلال بسیط و ساده قدیمی نمیشد جواب سؤالات و اشکالات مردم را داد. مردم میدیدند فلسفه قدیم مسأله هستی و عالم و حیات و اخلاق را به نحوی حل کرده است، میخواستند بدانند اسلام چگونه اینها را حل کرده است. سلاح جدیدی به میدان آمده بود که میشد دشمن از آن علیه اسلام استفاده کند، اما دانشمندان هوشیار اسلامی با همان منطق خود را مسلّح کردند و به جوابگویی پرداختند. این مایه هم در اسلام بود که اگر منطق و فلسفهای پیدا شد او هم منطق و فلسفه خود را آشکار کند. با این طرز عمل، دشمن خلع سلاح شد. کم کم کار به جایی کشید که علمای اسلامی همین سلاح را استخدام کردند و تدریجاً معارف اسلام در لباس فلسفی جای بسیاری از سخنان ارسطو و افلاطون را گرفت. همچنین است نهضت تصوف و عرفان که باز در اسلام هضم رفت.

١٩. اصول کافی، ج ١، ص ٢٦ از حضرت صادق علیه السلام خطاب به مفضّل دارد:

یا مفضل، لایفلح من لایعقل، و لایعقل من لایعلم، وسوف ینجب من یفهم ... والعالم بزمانه لاتهجم علیه اللوابس ...

کلمه «هجوم» مطابق آنچه از منجد برمیآید رو آوردن ناگهانی و غافلگیر کردن است. میگوید: هجم یهجم هجوماً علیه: انتهی الیه بغتة.

بنابراین بسیار تعبیر عالی و خوبی است. آدمی که در مقابل یک بیماری یا یک حمله غافلگیر شود نمیتواند خوب از خود دفاع کند و همه قدرت خود را به کار ببرد، تعادل فکری خود را از دست میدهد، قوای فکری خود را نمیتواند جمع و جور کند تا چه رسد به سایر قوا که در تحت فرمان دارد.

ما الآن در مقابل حوادث اجتماعی بزرگی از قبیل اصلاحات