یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧١ - توکل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٢٧١

فقال: لااسأل احداً شیئاً حتی یأتینی ربی برزقی. فقعد سبعاً فکاد یموت، ولم یأته رزق، فقال: یا رب ان احییتنی (احببتنی؟) فأتنی برزقی الذی قسمت لی والّا فاقبضنی الیک. فاوحی اللَّه الیه: و عزتی و جلالی لاارزقک حتی تدخل الامصار و تقعد بین الناس. فدخل المصر فاقام، فجاء هذا بطعام و هذا بشراب، فاکل و شرب فاوجس فی نفسه ذلک. فاوحی اللَّه الیه: اردت ان تذهب حکمتی بزهدک فی الدنیا، اما علمت انی (ان ظ) ارزق عبدی بایدی عبادی احب الی من ارزقه بید قدرتی.

٧. بحثهای مربوط به توکل:

الف. معنی توکل و قهرأ مورد توکل. نقطه مقابل توکل چیست و مورد بیجای توکل چه موردی است؟

ب. توکل از نظر فلسفی و انطباق آن با قوانین کلی عالم و مقام آن در سلسله علل و معلولات منظم جهان. از این نظر این بحث مربوط میشود به مددهای غیبی که یک سخنرانی در دانشگاه پهلوی شیراز دربارهاش شد، و مربوط میشود به تأثیرات که در انسان و سرنوشت تحت همین عنوان و عنوان «دو مکتب» دربارهاش بحث شد.

ج. نیاز به توکل و اینکه در اخلاق و تربیت بشر جای خالی دارد و فوایدی که براساس همین نیاز بر این خصیصه اخلاقی [مترتب] شده و شواهد تاریخی مطلب.

د. مفهوم قرآنی توکل. مفهوم توکل در قرآن منطبق است با آنچه ما آن را مورد صحیح نامیدیم. قرآن توکل را در همان موردی به کار برده است که نیاز به توکل است. توکل در قرآن نوعی تعزز و اعتماد به خداست در زمینه خوفها و وحشتها و رعبها و فقدان وسایل ظاهری.

شرایط توکل از نظر قرآن عبارت است از:

١. آرمان و هدف، مقدس و راه راه حق باشد.