یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٥ - تفقّه و تفکر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٢٣٥

«زمان و مقتضیات آن» و ورقههای «اسلام و مقتضیات زمان» و ورقههای «محبت اولیاء») و ثانیاً باید خود هدفها را از لحاظ سبک سنگینی و به تعبیر فقها از لحاظ اهمیت و مهمّیت و باب تزاحم به دست آوریم. در این قسمت نیز خود اسلام ما را راهنماییهایی کرده است، احتیاج به جفر و رمل نداریم. مثلًا اسلام عبادات را سرلوحه تعلیمات خود قرار داده است و برای اینها اهمیت فوق العاده قائل است. ما باید سرّ این اهمیت را بفهمیم (رجوع شود به ورقههای «عبادت» و ورقههای «نماز»). آشنایی به فلسفه احکام نیز نوعی بصیرت در دین ایجاد میکند به شرط آنکه در آن افراط نشود، و ضمناً درجه اهمیت را نشان میدهد.

مرحله سوم فوق العاده اهمیت دارد [١] و این مرحله است که اثر اجتماعی فوق العاده دارد. غفلت از این جهت است که مسلمین را به انحطاط کشانده و توجه به این جهت است که مسلمین را به سوی اعتلا میبرد.

مرحله اول در اسلام پیشرویهایی ارزنده داشته است، البته درخصوص اصول عقاید ولی آنها جنبه فردی داشته است. لهذا معارف اسلامی گنجینه گرانبهایی است. کسانی امثال صدرا در این جهت به مقامات شامخی رسیدهاند. ولی در مرحله دوم هم کارهایی شده، هرچند کافی و کامل نیست. ولی در مرحله سوم کاری صورت نگرفته است.

٣٢. رجوع شود به سفینة البحار، ماده «نفر».

٣٣. شبستری اشعاری لطیف دارد در مراتب عرفان و بصیرت، آنجا که میگوید:

در این ره اولیا باز از پس و پیش نشانی دادهاند از منزل خویش